(του Αχιλλέα Μπαλαντίνα)
.Οι πρώτοι παίχτες του Ενιππέα ήταν:Λέανδρος(Λούλης)Θανόπουλος(ιδρυτής,τον έλεγαν και παππού),Βασίλης Αθ. Ανδρεάδης,Γιώργος Στεφανόπουλος(τζίμας),Θύμιος Καραγιάννης,Νίκος Γρ. Καφάσης,Ναπολέων Μιχαλόπουλος,Χαράλαμπος Μιχαλόπουλος,Βαγγέλης Απ.Ζιάκας(αρχηγός,σέντερ φόρ)Γιάννης Γεωρ. Μακρής,Δήμος Μακρής,Δημήτρης Παππάς(κουτσινέλης),Γιώργος Γλυμπάτσης,Μιλτιάδης Μπανταγκιώνης,Γιώργος Κέλλας,Αχιλλέας Μακρής(μπότσκας,τερματοφύλακας),Βαγγέλης Αθ. Μακρής,Τάκης Απ. Κωστούλας, Κων/νος Αθ. Χριστοδούλου και Βάιος Χαρκοπλιάς.
Την Κυριακή 31/07/1955 στα εξώστια της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου εκλέχτηκε το πρώτο Δ.Σ του Ενιππέα:
ΠΡΟΕΔΡΟΣ:Γεώργιος Καραγιάννης
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ:Βασίλειος Αθ. Ανδρεάδης
ΤΑΜΙΑΣ:Στέφανος Παπαευθυμίου
ΕΦΟΡΟΣ:Χαρίλαος Κέλλας
ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ:Χρήστος Κων Μακρής,Ευάγγελος Αθ. Παππάς,Κων/νος Νικ. Μακρής(ντινιάς),Ξενοφών Χριστοδούλου και Θύμιος Ντάλλας.
2/08/1955:1ος αγώνας Ενιππέας-ΑΕΚαμμινάδων(θεσσαλική ηχώ εφημερίδα Καρδίτσας):
"Οι φίλαθλοι του Ενιππέα χειροκρότησαν την ομάδα τους για την υπέροχη νίκη της με 3-0.Ο Ενιππέας με ηγέτη τον Ζιάκα έκανε ένα απο τα υπέροχα και θεαματικά παιχνίδια του.Απέδειξε οτι αγωνίζεται με ομαδικό και αθλητικό πνεύμα,με τέχνη και δυναμικότητα.Τα τέρματα πέτυχαν:δυο γκόλ Ζιάκας(11' και 14') και ένα γκόλ ο Παππάς(κουτσινέλης) στο 70', ο οποίος υπήρξε σε όλο τον αγώνα αεικίνητος και εκπληκτικός σε απόδοση".
14/08/1955:2ος αγώνας Ενιππέας-Ατρόμητος Παλαμά(θεσσαλική ηχώ εφημερίδα Καρδίτσας):
"Χιλιάδες φίλαθλοι παρακολούθησαν με αγωνία το μεγάλο αγώνα.Ήταν μια συνάντηση πείσμονη και δυναμική, όπου ο Ενιππέας νίκησε με 1-0.Οι Ενιππείς απο την αρχή απέκτησαν πρωτοβουλία.Οι Παλαμιώτες κινδυνεύουν.Προς το τέλος του Α' ημιχρόνου ο Ζιάκας ανοίγει τον έξω δεξιά.Ο Κωστούλας κατεβαίνει ταχύτατος και πετά μια ψηλοκρεμαστή μπαλιά.Ο τερματοφύλακας του Ατρομήτου σηκώνεται να αποκρούσει αλλά δεν προφταίνει.Εκεί καιροφυλακτεί ο πονηρός(κουτσινέλης) και με κεφαλιά στέλνει στο 44' τη μπάλλα στα δίχτυα(0-1).Στο Β' ημίχρονο ο Ατρόμητος κυριάρχησε στο γήπεδο,αλλά δεν μπόρεσε να ισοφαρίσει.Ο τερματοφύλακας Χαρκοπλιάς, ήρωας του αγώνα.Οι οπισθοφύλακες Μακρής,Μιχαλόπουλος και Δήμος πέτυχαν να διατηρήσουν τη νίκη.Το Δ.Σ του Ενιππέα προσπαθεί να εξυψώσει την ομάδα σε μια απο τις ισχυρότερες της υπαίθρου".
(της Ζέτας Μακρή)
.Ο περίφημος λόγος του καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα
Στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
Ο Ξενοφών Ζολώτας ως πρέσβης της της ελληνικής γλώσσας εκφώνησε ενώπιον του ΔΝΤ ένα λόγο στα ελληνικά χρησιμοποιώντας την αγγλική, προκαλώντας παγκόσμια αίσθηση
Έκπληξη προκάλεσε ο Ξενοφών Ζολώτας, ως αντιπρόσωπος της Ελλάδας, από τον απροσδόκητο λόγο του στις 26 Σεπτεμβρίου 1957, ενώπιον του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σε μία από τις πιο ουσιαστικές του ενέργειες για την προβολή της ελληνικής γλώσσας. Ο εκλιπών, μίλησε ελληνικά και τον κατάλαβαν όλοι γιατί χρησιμοποίησε ατόφια την αγγλική γλώσσα! Επακολούθησε ανυπόκριτος ενθουσιασμός και χειροκροτήματα από όρθιους τους συνέδρους. Την επομένη είχαν πρωτοσέλιδο το λόγο του οι "New York Times" και η "Washington Post", περνώντας σε όλο τον κόσμο το μήνυμα, ότι η ελληνική γλώσσα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να λειτουργήσει σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Μάλιστα, τόση ήταν η εντύπωση, που προκάλεσε η πρώτη αυτή ομιλία στα αγγλικά, ώστε ο τότε Πρόεδρος της Διεθνούς Τράπεζας, Γιουτζίν Μπλάκ, τον παρακάλεσε και σε επόμενη ετήσια συνεδρίαση του ΔΝΤ και της Διεθνούς Τράπεζας να μιλήσει πάλι αγγλικά, αλλά με ελληνικές λέξεις, κάτι, που επανέλαβε το 1959.
Ο ίδιος ο Ξενοφών Ζολώτας ανέφερε σχετικά: "Βέβαια τη δεύτερη φορά ο λόγος είχε περιεχόμενο ουσιαστικό . Αναφερόταν στην ουσία: για το νομισματικό και οικονομικό πρόβλημα της εποχής". Μάλιστα, δεν παρέλειψε να αναφέρει, ότι
οι πατέρες της αμερικανικής ανεξαρτησίας, ο Ουάσιγκτον, ο Τζέφερσον, ο 'Ανταμς και άλλοι όταν συνέτασσαν το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, το 1787, είχαν προτείνει η γλώσσα του νέου κράτους να είναι η ελληνική, προς τιμή της γλώσσας του Έθνους εκείνου, που πρώτο γέννησε τη Δημοκρατία και τη διέδωσε στον κόσμο. Μία ψήφος , όμως ήταν αρκετή για να προκριθεί η αγγλική.
Ο λόγος του 1957
Kyrie,
I eulogize the archons of the Panethnic Numismatic Thesaurus and the Oecumenical Trapeza for the orthodoxy of their axioms methods and policies, although there is an episode of cacophony of the Trapeza with Hellas.
With enthusiasm we dialogue and synagonize at the synods of our didymous Organizations in which polymorphous economic ideas and dogmas are analyzed and syntherized.
Our critical problems such as the numismatic plethora generate some agony and melancholy. This phenomenon is charateristic of our epoch. But, to my thesis we have the dynamism to program therepeutic practices as a prophylacis from chaos and catastrophe.
In parallel a panethnic unhypocritical economic synergy and harmonization in a democratic climate is basic.
I apologize for my eccentric monologue. I emphasize my eucharistia to your Kyrie to the eugenic and generous American Ethnos and to the organizers and protagonists of this Ampitctyony and the gastronomic symposia.
Ο πρώην πρωθυπουργός και καθηγητής κ. Ξενοφών Ζολώτας είχε εκφωνήσει δύο λόγους στην Ουάσιγκτον (στις 26 Σεπτεμβρίου 1957 και στις 2 Οκτωβρίου 1959), οι οποίοι έμειναν μνημειώδεις, όχι τόσο για το περιεχόμενό τους αλλά για τη γλώσσα τους. Αν και η γλώσσα των λόγων ήταν η Αγγλική, με εξαίρεση των συνδέσμων, άρθρων και προθέσεων η γλώσσα είναι η Ελληνική.
Το ακροατήριό του αποτελούσαν οι σύνεδροι της Διεθνούς Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και δεν αντιμετώπισαν τότε κανένα πρόβλημα στην κατανόηση του προφορικού κειμένου που ανέγνωσε ο Έλληνας καθηγητής. Δεν ξέρω τι θα συνέβαινε σήμερα!
Παραθέτω το δεύτερο λόγο της 2ας Οκτωβρίου 1959 και την Ελληνική του μεταγραφή.
Ο λόγος στα Αγγλικά
Kyrie,
It is Zeus' anathema on our epoch and the heresy of our economic method and policies that we should agonize the Skylla of nomismatic plethora and the Charybdis of economic anaemia.
It is not my idiosyncracy to be ironic or sarcastic but my diagnosis would be that politicians are rather cryptoplethorists. Although they emphatically stigmatize nomismatic plethora, they energize it through their tactics and practices. Our policies should be based more on economic and less on political criteria. Our gnomon has to be a metron between economic strategic and philanthropic scopes.
In an epoch characterized by monopolies, oligopolies, monopolistic antagonism and polymorphous inelasticities, our policies have to be more orthological, but this should not be metamorphosed into plethorophobia, which is endemic among academic economists.
Nomismatic symmetry should not antagonize economic acme. A greater harmonization between the practices of the economic and nomismatic archons is basic.
Parallel to this we have to synchronize and harmonize more and more our economic and nomismatic policies panethnically. These scopes are more practicable now, when the prognostics of the political end economic barometer are halcyonic.
The history of our didimus organization on this sphere has been didactic and their gnostic practices will always be a tonic to the polyonymous and idiomorphous ethnical economies. The genesis of the programmed organization will dynamize these policies.
Therefore, I sympathize, although not without criticism one or two themes with the apostles and the hierarchy of our organs in their zeal to program orthodox economic and nomismatic policies.
I apologize for having tyranized you with my Hellenic phraseology. In my epilogue I emphasize my eulogy to the philoxenous aytochtons of this cosmopolitan metropolis and my encomium to you Kyrie, the stenographers.
Ο λόγος στα Ελληνικά
Κύριοι,
Είναι "Διός ανάθεμα" στην εποχή μας και αίρεση της οικονομικής μας μεθόδου και της οικονομικής μας πολιτικής το ότι θα φέρναμε σε αγωνία την Σκύλλα του νομισματικού πληθωρισμού και τη Χάρυβδη της οικονομικής μας αναιμίας.
Δεν είναι στην ιδιοσυγκρασία μου να είμαι ειρωνικός ή σαρκαστικός αλλά η διάγνωσή μου θα ήταν ότι οι πολιτικοί είναι μάλλον κρυπτοπληθωριστές. Αν και με έμφαση στιγματίζουν τον νομισματικό πληθωρισμό, τον ενεργοποιούν μέσω της τακτικής τους και των πρακτικών τους. Η πολιτική μας θα έπρεπε να βασίζεται περισσότερο σε οικονομικά και λιγότερο σε πολιτικά κριτήρια. Γνώμων μας πρέπει να είναι ένα μέτρο μεταξύ οικονομικής στρατηγικής και φιλανθρωπικής σκοπιάς.
Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από μονοπώλια, ολιγοπώλια, μονοπωλιακό ανταγωνισμό και πολύμορφες ανελαστικότητες, οι πολιτικές μας πρέπει να είναι πιο ορθολογιστικές, αλλά αυτό δεν θα έπρεπε να μεταμορφώνεται σε πληθωροφοβία, η οποία είναι ενδημική στους ακαδημαϊκούς οικονομολόγους.
Η νομισματική συμμετρία δεν θα έπρεπε να ανταγωνίζεται την οικονομική ακμή. Μια μεγαλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των πρακτικών των οικονομικών και νομισματικών αρχόντων είναι βασική.
Παράλληλα με αυτό, πρέπει να εκσυγχρονίσουμε και να εναρμονίσουμε όλο και περισσότερο τις οικονομικές και νομισματικές μας πρακτικές πανεθνικώς. Αυτές οι θεωρήσεις είναι πιο εφαρμόσιμες τώρα, όταν τα προγνωστικά του πολιτικού και οικονομικού βαρομέτρου είναι αλκυονίδων ημερών αίθρια.
Η ιστορία της δίδυμης οργάνωσης σε αυτήν την σφαίρα είναι διδακτική και οι γνωστικές τους εφαρμογές θα είναι πάντα ένα τονωτικό στις πολυώνυμες και ιδιόμορφες εθνικές οικονομίες. Η γένεση μιας προγραμματισμένης οργάνωσης θα ενισχύσει αυτές τις πολιτικές.
Γι' αυτόν το λόγο αντιμετωπίζω με συμπάθεια, αλλά όχι χωρίς κριτική διάθεση, ένα ή δύο θέματα με τους αποστόλους της ιεραρχίας των οργάνων μας στον ζήλο τους να προγραμματίσουν ορθόδοξες οικονομικές και νομισματικές πολιτικές.
Απολογούμαι που σας τυράννησα με την ελληνική μου φρασεολογία. Στον επίλογό μου δίνω έμφαση στην ευλογία μου, προς τους φιλόξενους αυτόχθονες αυτής της κοσμοπολίτικης μητρόπολης καθώς και το εγκώμιό μου προς εσάς, κύριοι στενογράφοι.
(του Σπύρου Σπυρόπουλου)
.«Στα χωράφια μεσημέρι, μες στην αντηλιά
πάνω, κάτω οι θεριστάδες δρώνουν στη δουλειά.
Μες στον ήλιο τα δρεπάνια λάμπουνε περισσά.
Φραπ΄ τα στάχυα, μεστωμένα, στρώνονται χρυσά.
Καλομελετούν τ΄ αγόρια, τραγουδούν οι νιές
κι άλλοι κουβαλούν δεμάτια, στρώνουν θημωνιές.
Βλογημένος πάντα ο κόπος κ΄ η δουλειά τιμή
ολ΄ η χώρα περιμένει το γλυκό ψωμί».
Στην Ιτέα Καρδίτσας, όπως και σ' όλα τα χωριά του θεσσαλικού κάμπου, ο θερισμός του σιταριού με το δρεπάνι κι ο αλωνισμός του με την αδοκάνη, ζει πλέον ως ανάμνηση στη σκέψη των σημερινών, ηλικιωμένων κυρίως, αγροτών.
Τα πράγματα έχουν μεταβληθεί ριζικά, αφού οι νέοι αγρότες έχουν στη διάθεσή τους πλέον σύγχρονα μηχανήματα για την καλλιέργεια της γης.
Αλλά δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που το δρεπάνι αντικαταστάθηκε από τις θεριζοαλωνιστικές μηχανές. Αυτό έγινε προς τα τέλη της δεκαετίας του 1960.
Ο θερισμός - αλωνισμός του σιταριού ήταν μια επίπονη διαδικασία, που διαρκούσε από τα μέσα Ιουνίου έως και τον Δεκαπενταύγουστο περίπου. Για τον λόγο αυτό οι μήνες Ιούνιος και Ιούλιος ονομάστηκαν "Θεριστής" και "Αλωνάρης" αντίστοιχα. Συμμετείχαν σχεδόν όλα τα μέλη της οικογένειας, από τα παιδιά δώδεκα - δεκατριών ετών μέχρι και γέροντες.
Και ήταν μεγάλες και πολυπληθείς οι οικογένειες εκείνη την εποχή, αφού ζούσαν μαζί οι γονείς, τα αδέλφια τους, οι γιοι με τις συζύγους τους (νύφες) και πολλά παιδιά.
Ξεκινούσε έτσι η κάθε φαμελιά στα μέσα Ιουνίου να θερίσει περίπου πενήντα-εξήντα στρέμματα.
Ο θερισμός άρχιζε περίπου στις έξι η ώρα το πρωί. Γυναίκες και άντρες άρχιζαν από την ίδια πλευρά του χωραφιού, παίρνοντας μπροστά τους έναν "όργο", δηλαδή μια συγκεκριμένη έκταση, όση έφταναν τα χέρια τους.
Έπιαναν με το ένα χέρι μερικά στάχυα, δυο παλάμες περίπου από τη γη, και κρατώντας το δρεπάνι στο άλλο τα έκοβαν. Η ποσότητα αυτή λεγόταν "χερόβολο", όσα στάχυα δηλαδή κρατούσε το χέρι. Με καμιά δεκαριά χερόβολα σχηματιζόταν η χεριά. Τέσσερις χεριές αποτελούσαν το δεμάτι.
Για να δέσουν τα δεμάτια χρησιμοποιούσαν στάχυα με τα οποία τα έδεναν νωρίς το πρωί, όταν ήταν υγρά και μαλακά για να μην κόβονται. Κάθε τόσο ράντιζαν με νερό τα δεμάτια για να μαλακώνουν και να "στρώνουν". Αυτή η δουλειά ήταν των ανδρών, που στη συνέχεια τοποθετούσαν τα δεμάτια ανά τρία φτιάχνοντας τις "τριαριές", τις οποίες πάλι τις έβαζαν σε τάξη, στοιχισμένες η μια πίσω από την άλλη και σε παράλληλες σειρές.
Ο θερισμός συνεχιζόταν μέχρι τις δέκα το πρωί, οπότε και οι θεριστάδες σταματούσαν να πάρουν μια ανάσα και να φάνε λίγο κολατσιό, που αποτελούνταν συνήθως από ψωμί, τυρί, ελιές, κρεμμύδια και αυγά. Κατόπιν συνέχιζαν το έργο τους, που γινόταν όλο και πιο δύσκολο: είχαν να αντιμετωπίσουν εκτός από την κούραση, που προκαλούσε το συνεχές σκύψιμο, και μια αβάσταχτη ζέστη, που γινόταν ανυπόφορη όσο ο ήλιος ανέβαινε πιο ψηλά.
"Σιγόβραζαν" κατάματα στον ήλιο. Για να προστατευθούν φορούσαν άσπρο μαντήλι. Φορούσαν επίσης χοντρές μάλλινες κάλτσες μέχρι τα γόνατα για να προφυλάσσονται από τα "τσιμπήματα" και τις μικρές πληγές, που προκαλούσαν οι καλαμιές, αλλά και τα αγκάθια με τους βάτους, που ήταν διάσπαρτα στο χωράφι.
Το μεσημέρι κατά τις δύο η ώρα σταματούσαν πάλι για να ξαποστάσουν, στη σκιά κάποιου δέντρου και απολάμβαναν τη σκορδάρη, ένα δροσιστικό φαγητό αποτελούμενο από νερό, λάδι, σκόρδο, ψωμί, ξύδι, αλάτι, που τους βοηθούσε ν' αντιμετωπίσουν τη μεγάλη ζέστη του καλοκαιριού.
Εξακολουθούσαν να θερίζουν μέχρι το σουρούπωμα, οπότε επέστρεφαν στο σπίτι όπου τους περίμεναν κι άλλες δουλειές.
Ο θερισμός διαρκούσε ένα μήνα περίπου, μέχρι τα μέσα Ιουλίου.
Αφού τελείωνε και η τελευταία φαμελιά τον θερισμό, άρχιζαν όλοι ταυτόχρονα να κουβαλούν τα δεμάτια στα αλώνια στην περιφέρεια (κοινόχρηστος χώρος και βοσκότοπος) του χωριού.
Ο "κουβάλος" γινόταν με τα κάρα, που τα έσερναν άλογα ή βόδια στο αλώνι της καθεμιάς οικογένειας. Το αλώνι θεωρούνταν αυστηρά ιδιωτικός χώρος και δεν μπορούσε κάποιος να μετακινήσει τη θέση του επιλέγοντας άλλη τοποθεσία, όπου βρισκόταν ενδεχομένως τα αλώνια των συγχωριανών του.
Εργαλεία αλωνίσματος.
(1). Η βίτσα. Ήταν ένα ξύλινο ραβδί που στην άκρη του ήταν προσαρμοσμένο ένα λουρί (ψιλός ιμάντας), με τον οποίο, αυτός που γύριζε τα μουλάρια, τα χτυπούσε, για να τρέχουν και επισπεύδουν το τρίψιμο του σιταριού.
(2). Το δεκριάνι. Ήταν μακρύ ξύλο που στην άκρη του κατέληγε σε τρεις ή τέσσερις άκρες. Το χρησιμοποιούσαν στο αλώνι για να γυρίζουν το σπασμένο σιτάρι (καλαμιά και στάχυ), όσο και για το λίχνισμα μετά το αλώνισμα.
Πολλές φορές χρησιμοποιούσαν και σιδερένιο δεκριάνι. Αυτό το σιδερένιο δεκριάνι, το στερέωναν πάνω σε ένα κοντάρι από ξύλο που ήταν καψαλισμένο στη φωτιά.
(3). Τα φτυάρια. Ήταν ξύλινα και χρησιμοποιούντο για το λίχνισμα του σιταριού (καθώς και για το λίχνισμα των ελιών).
(4). Κουβάδες ή μπικιόνια ή ντενεκέδες. Τα χρησιμοποιούσαν για το λίχνισμα.
(5). Κόσκινο ή αρίλογος (ηρολόγος). Τον χρησιμοποιούσαν για να καθαρίζουν το σιτάρι από τα ψιλά άχυρα και τα άγανα και γενικότερα για να κοσκινίζουν το σιτάρι.
(6). Τα «χαράργια» ή χαράρια. Τα χρησιμοποιούσαν για να μεταφέρουν το άχυρο από τα αλώνια στο μέρος όπου θα το αποθήκευαν για να το τρώνε τα ζώα, κυρίως το χειμώνα, όταν δεν έβγαιναν έξω.
Τα χαράρια ήταν ξύλινα ραβδιά, μήκους περίπου 1,20 με 1,30 μέτρα, που δένονταν στις άκρες τους και στη μέση τους με σχοινιά, σε απόσταση περίπου 15 εκατοστά το ένα με το άλλο.
(7). Οι λαιμαργιές. Γινόντουσαν από χοντρό σχοινί (τριχιά). Προσαρμοζόντουσαν στο λαιμό του ζώου (μουλαριού ή αλόγου). Ήταν πάντα διπλές για να αντέχουν στο συνεχές τέντωμα κατά τη διάρκεια του αλωνίσματος, αλλά και για να μην πληγώνουν το λαιμό των ζώων. Ο αριθμός των θηλειών τους, ήταν ανάλογος του αριθμού των ζώων που χρησιμοποιούντο κατά το αλώνισμα. Δεξιά και αριστερά τους γινόντουσαν μικρότερες θηλιές (θηλίτσες) που συνδεόντουσαν με το σχοινί (τριχιά) που ήταν δεμένο στο στοιχερό. Η σύνδεση δενόταν με μεγάλο κόμπο ή με ένα
κομμάτι ξύλο.
(8). Οι σαρωματίνες. Ήταν κατασκευασμένες από αφάνες που τις έδεναν στην άκρη κονταριού, αφού προηγουμένως τις είχαν αφήσει πατημένες με κάποιο βάρος, για κάποιο χρονικό διάστημα, προκειμένου να πάρουν το σχήμα της σκούπας. Τις χρησιμοποιούσαν για να σαρώνουν το αλώνι και να μαζεύουν το σιτάρι. Σαρωματίνες, γενικότερα για καθαρισμό, χρησιμοποιούντο και άλλες που ήταν φτιαγμένες από κλάρες σπάρτων δεμένες σφιχτά μαζί.
Τρόποι αλωνίσματος.
Με τα μουλάρια ή άλογα (πολλά ή ένα) και σε κάποιες περιπτώσεις και με βόδια, ακόμη και με γαϊδούρια. Όποτε και όπου γινόταν αλώνισμα με γαϊδούρια ή βόδια, γινόταν το ίδιο όπως και με τα μουλάρια, αλλά σε πολύ βραδύτερο ρυθμό και με λιγότερο αριθμό δεματιών. Ο αριθμός των μουλαριών που χρησιμοποιούσαν για το αλώνισμα ήταν ανάλογος του αριθμού των δεματιών που θα αλωνιζόντουσαν. Συνήθως το αλώνισμα γινόταν με δυο μουλάρια, σε κάποιες όμως περιπτώσεις, με πολλά δεμάτια, είχαν χρησιμοποιηθεί και τέσσερα μουλάρια.
Μεγάλο ρόλο στο σπάσιμο των σταχιών και στο τρίψιμο της καλαμιάς έπαιζαν τα πέταλα που φορούσαν στα πόδια τους τα μουλάρια.
Στο κάτω μέρος του στοιχερού, που ήταν η θηλιά του σχοινιού που κατέβαινε από τη διχάλα, δενόταν ένα χοντρό σχοινί (τριχιά), στην άλλη άκρη του οποίου δένονταν τα μουλάρια ή το μουλάρι που θα αλώνιζαν και έφθαναν μέχρι την άκρη του αλωνιού. Τα άλογα τα έδεναν το ένα δίπλα στο άλλο και σε απόσταση ασφαλείας για να μην κτυπιούνται μεταξύ τους. Τα δεμάτια τα διέλυαν και τα εσκόρπιζαν σε όλη την επιφάνεια του αλωνιού. Ένα καλό αλώνι χωρούσε 150-200 δεμάτια.
Γύρω από το στοιχερό αφηνόταν ένας χώρος διαμέτρου 1-1,5 μέτρων, για να περιφέρεται ο αγωγιάτης (η αλωνιστής), δηλαδή ο άνθρωπος που καθοδηγούσε τα ζώα στην περιφορά τους. Ο αγωγιάτης κατά το αλώνισμα «βίτσιαζε» τα ζώα, κουνώντας τη βίτσα στον αέρα και φωνάζοντας ρυθμικά, δίνοντάς τους έτσι κουράγιο και ρυθμό. Τα μουλάρια γύριζαν γύρω – γύρω από το στύλο. Το ίδιο έκανε και ο αγωγιάτης. Τα στάχια κάτω από τις καλοπεταλωμένες οπλές των μουλαριών έσπαζαν και απελευθέρωναν τον καρπό. Το ίδιο και οι καλαμιές γινόντουσαν σκόνη. Όταν
τυλίγονταν τα μουλάρια στο στοιχερό, χρειαζόταν η επέμβαση του αγωγιάτη για να αλλάξουν θέση και πορεία (αντίθετη κατεύθυνση). Με αυτόν τον τρόπο, έπαιρναν τα μουλάρια μια ανάσα και συνεχιζότανε το αλώνισμα χωρίς διακοπή.
Με το πάτημα των μουλαριών, τα σπασμένα στάχια ανακατευόντουσαν με το άχυρο και δεν ήταν δυνατόν να τριφτούν όλα και να βγει ο καρπός. Για το λόγο αυτό, κατά διαστήματα, σταματούσαν το αλώνισμα και έκαναν το γύρισμα, κυκλικά. Έβαζαν τα δεκριάνια μεταξύ του άχυρου και της επιφάνειας του αλωνιού και το γύριζαν, έτσι ώστε το άχυρο να πάει κάτω και τα στάχια πάνω. Συνήθως τα γυρίσματα του αλωνιού ήταν μέχρι τέσσερα. Το αλώνισμα τελείωνε όταν είχαν τριφτεί όλα τα στάχια και είχε βγει ο καρπός.
Για τα παιδιά, το αλώνισμα ήταν διασκέδαση. Με ανυπομονησία περίμεναν πότε να βρεθούνε μέσα στο αλώνι για να γυρίσουν τα άλογα. Πολλές φορές μάλιστα, δεν παραμένανε στο κέντρο του αλωνιού, κοντά στο στοιχερό, όπως ο αγωγιάτης, για να βιτσιάζουν τα άλογα, αλλά τρέχανε και αυτά πίσω από αυτά.
Σε κάθε αλώνι μπορούσαν να έχουν συγκεντρωθεί μέχρι και 30-40 θημωνιές.
Λοιπές εργασίες.
(1). Το λίχνισμα. Όταν τελείωνε το αλώνισμα ακολουθούσε το λίχνισμα. Το λίχνισμα γινόταν τις απογευματινές ώρες που συνήθως αρχίζει και φυσάει ο αέρας. Με το λίχνισμα ξεκαθάριζε το σιτάρι από το άχυρο. Στο λίχνισμα στέκονταν κάθετα προς τον αέρα και με το φτυάρι πετούσαν ψηλά (1,5 μέτρα περίπου) το άχυρο και το σιτάρι. Με τον τρόπο αυτό γινότανε ο διαχωρισμός. Τον καθαρό καρπό τον έβαζαν στα τσουβάλια, ενώ αυτόν που δεν είχε καθαρίσει τον έτριβαν και τον κοσκίνιζαν με τον αρίλογο (ηρολόγος).
(2). Αποθήκευση. Τον καθαρό καρπό τον μετέφεραν και τον έριχναν στο κασόνι ή αμπάρι, βάζοντάς του φάρμακο αποστειρωτικό για να μην πιάσει «ψείρες» ή άλλα ζωύφια. Υπόψη ότι το αμπάρι ήταν ξύλινο παραλληλόγραμμο κιβώτιο μήκους 2-3 μέτρων, πλάτους 0,80-1 μέτρα και ύψους 0,60 μέτρα. Το σκέπαστρό του άνοιγε στους 50-60 πόντους περίπου.
Από τον καλλίτερο καρπό, ένα μέρος κρατούσαν για σπόρο της επόμενης χρονιάς.
Το άχυρο.
Την παλαιότερη εποχή, η βασική τροφή των ζώων το χειμώνα, ήταν το άχυρο. Για το λόγο αυτό το μάζευαν, το συσκεύαζαν και το μετέφεραν σε αποθηκευτικούς χώρους, με τους ακόλουθους τρεις τρόπους.
(1). Με τα χαράργια (ή χαράρια). Άπλωναν το χαράρι στο έδαφος και το γέμιζαν με άχυρο. Στη συνέχεια θηλύκωναν τις άκρες του και το σήκωναν όρθιο. Ένας εργάτης έμπαινε μέσα στο χαράρι και άρχιζε να το πατά για να καθίσει και άλλος από έξω, με τα χέρια του ή με το δεκριάνι έριχνε μέσα και άλλο άχυρο, μέχρις ότου γεμίσει. Όταν γέμιζε, το έδεναν σταυρωτά σε κάθε άκρη για να μην χύνεται το περιεχόμενό του.
Σε μερικά σπίτια, αποθηκευτικός
χώρος για το άχυρο ήταν μέρος από το υπόγειό τους (το κατώι). Το άχυρο, σε κάποια σπίτια του χωριού, το έβαζαν στο κατώί από καταπακτή που υπήρχε μέσα στον κύριο χώρο του επάνω σπιτιού, οπότε στην περίπτωση αυτή όλο το σπίτι γέμιζε με άχυρα κατά την αποθήκευση του άχυρου.
Μεταφορά του άχυρου:
(1). Με τα χαράρια.
(2). Με μπάλες (το μπάλιασμα).
(3). Με τσουβάλια.
(της Αννίτας Μπαμπάνα)
.ΥΛΙΚΑ
1κ. αλέυρι καλαμποκιού
1κ. τυρί φέτα
1/2 λ. γάλα φρέσκο
100γρ. φυτίνη ή μαργαρίνη
1 1/2 ποτήρι ελαιόλαδο
1/2κ. σπανάκι
2 πράσσα
1 ματσ.κρεμμυδάκια
1 κρεμμύδι ξερό
άνηθο-μαιντανό-δυόσμο
1κ. διάφορα αγρια χόρτα (λάπατα-ραδίκια-τσουκνίδες-σέσκουλα)
λίγο αλάτι
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Σε ένα σουρωτήρι ανακατεύουμε όλα τα λαχανικά (ψιλοκομμένα) με τα μυρωδικά τα κρεμμύδια και το πράσσο.Με μια πρέζα αλάτι τα μαραίνουμε και τα στίβουμε να φύγουν όλα τα υγρά.Τα μεταφέρουμε σε μια λεκάνη και προσθέτουμε τη φέτα σε κομματάκια και το μισό ελαιόλαδο.
Σε μια άλλη λεκάνη βάζουμε το καλαμποκάλευρο, το υπόλοιπο λάδι και τα 3/4 από το γάλα και κάνουμε τη ζύμη.Τη μισή την απλώνουμε στο ταψί με τα δάχτυλα αφού το έχουμε βουτυρώσει.Από πάνω απλώνουμε τα χόρτα και τα ισιώνουμε καλά.Αραιώνουμε την υπόλοιπη ζύμη με το γάλα που κρατήσαμε και περιχύνουμε τα χόρτα να πάει παντού.Προσθέτουμε από πάνω λίγο λάδι και ψήνουμε στους 180 βαθμούς πάνω-κάτω για 1 ώρα περίπου.
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!!!!!!!
(του Σπύρου Σπυρόπουλου)
.Οι διακοπές στην Ελληνική επαρχία και η ανθρώπινη επαφή με τους αγρότες εκτός από ξεκούραση και ηρεμία προσφέρει και γνώση...αρκετή γνώση.Το κέντρο των συζητήσεων στο χωριό είναι το καφενείο, χωρίς την περιττή πολυτέλεια των Αθηναϊκών cafe.Απ' αυτά που μαθαίνει κανείς, αναρωτιέται αν κάποιος υπεύθυνος της Ελληνικής πολιτείας έχει βρεθεί σε επαρχιακό καφενείο και έχει συζητήσει με τους αγρότες.Η Ελληνική επαρχία είναι σήμερα αποκομμένη και εγκαταλειμμένη απ’ την πολιτεία. Οι αγρότες μένουν ανημέρωτοι, αβοήθητοι και απροστάτευτοι.Το υπουργείο γεωργίας καρφωμένο στην πρωτεύουσα δεν προσφέρει ούτε τα ουσιώδη στον αγροτικό πληθυσμό.Το τι θα καλλιεργήσει ο αγρότης έχει αφεθεί στην τύχη. Ενημέρωση και καθοδήγηση δεν υπάρχει με συνέπεια η απόφαση να παίρνεται από τον αγρότη που δεν γνωρίζει ούτε τι ζητάνε οι αγορές ούτε τις νέες καλλιέργειες και να πέφτει θύμα των επιτήδειων.Το συνηθέστερο είναι αν π.χ. πέρυσι το καρπούζι είχε καλή τιμή φέτος όλοι θα καλλιεργήσουν καρπούζι και η τιμή λόγω υπερπαραγωγής να είναι εξευτελιστική ενώ αν ένα προϊόν πέρυσι είχε μικρή τιμή δεν το φυτεύει κανένας.Οι γεωπόνοι έχουν μετατραπεί σε εμπόρους φυτοφαρμάκων, σπόρων και λιπασμάτων οδηγώντας τους αγρότες σε καλλιέργειες σύμφωνα με τα εμπορικά τους κέρδη. Προτείνεται συνήθως η υπερχρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.Οι έμποροι λειτουργώντας με λογικές ολιγοπωλίων συνεννοούνται μεταξύ τους και καθηλώνουν τις τιμές μη δίνοντας περιθώρια επιλογής στους αγρότες.Οι αγροτικές ενώσεις καθυστερώντας τις πληρωμές και λειτουργώντας γραφειοκρατικά οδηγούν τους αγρότες στους εμπόρους .Η σωστή διαχείριση του νερού είναι άγνωστη στους καλλιεργητές.Οι ανακοινώσεις που τοποθετούνται στα τοπικά δημοτικά γραφεία λειτουργούν σαν εκπρόσωποι της εκάστοτε κυβέρνησης και του υπουργού.Περιορίζονται σε πομπώδεις αναγγελίες των πεπραγμένων του υπουργού και πληροφόρηση για το πότε θα πάρουν κάποια επιστροφή χρημάτων ή επιδοτήσεων και αποζημιώσεων από καταστροφές.Οι γεωπονικές σχολές απουσιάζουν κολλημένες στα αστικά κέντρα. Τα αποτελέσματα των όποιων ερευνών δεν φτάνουν ποτέ στους αγρότες, οι νέες τεχνολογίες είναι άγνωστες και οι έμποροι των γεωργικών μηχανημάτων τους ενημερώνουν μόνο για όσα μηχανήματα εμπορεύονται.Φυσικά ούτε λόγος για διαδίκτυο, τα μόνα που γνωρίζουν κάτι είναι τα παιδιά που παίζουν παιχνίδια στο internet cafe.Το 2013 οι επιδοτήσεις αγροτικών προϊόντων από την ΕΕ θα σταματήσουν και τα δικαιολογημένα ερωτήματα των αγροτών για το τι θα γίνει μετά παραμένουν αναπάντητα. Οι αναδιαρθρώσεις των καλλιεργειών αν γίνουν, θα γίνουν στα τυφλά χωρίς ενημέρωση και καθοδήγηση των αγροτών, μετά οι τεχνοκράτες θα μιλούν για έλλειψη ανταγωνιστικότητας, ποιότητας κτλ.Οι συνεταιρισμοί τέλος με το βεβαρημένο παρελθόν τους φοβίζουν τους αγρότες με συνέπεια καθένας να προσπαθεί να επιβιώσει μόνος του.Μεγάλο ερώτημα επίσης πως γίνεται όλοι οι αγρότες να είναι πολλά πολλά χρόνια χρεωμένοι στην Αγροτική Τράπεζα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Αγροτική δεν λειτουργεί προς όφελος της Ελληνικής γεωργίας τουλάχιστον όπως θα έπρεπε και με τις δυνατότητες που έχει.
Όλα σε ελεύθερη πτώση...
τα καφενεία θα κλείσουν...
τα χωράφια θα μείνουν χέρσα...
οι άνθρωποι θα μαραζώσουν...
και η καταγγελία πια δεν αρκεί...ούτε η σιωπή.
Η ύπαιθρος είναι ο πνεύμονας της Ελλάδας και οι άνθρωποι της το οξυγόνο.
Ποιος οργανισμός ζει χωρίς αυτά;
Λαογραφικό Αγροτικό Μουσείο Ιτέας
Έναν μοναδικό στο είδος του χώρο δημιούργησε ο πρώϊν δήμος Φύλλου στο νομό Καρδίτσας, στον οποίο στεγάζονται εκθέματα της ευρύτερης περιοχής του θεσσαλικού κάμπου, τα οποία σχετίζονται με την τοπική αγροτική, πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά. Πρόκειται για το Λαογραφικό - Αγροτικό Μουσείο Ιτέας, το οποίο μπορούν να επισκέπτονται καθημερινά εκατοντάδες μαθητές από ολόκληρη την Ελλάδα.
Τό Μουσείο, διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να γίνει αποδέκτης ευρείας κλίμακας τουριστικών-εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
"Προσπαθώντας να δηλώσει την παρουσία του και τη διάθεσή του για προσφορά στον πολιτισμό, ο δήμος εμπνεύστηκε έναν χώρο στον οποίο η παρουσία πολιτισμού θα είναι μια αειφόρος εξελικτική διαδικασία. Έτσι, με τη συλλογική προσπάθεια όλων των φορέων της περιοχής, δημιούργησε έναν εκθεσιακό χώρο ανάδειξης στοιχείων αγροτικής κληρονομιάς.
Απώτερος στόχος πάντως, είναι αφενός μεν να κληροδοτήσει στους νέους τις πολιτιστικές αξίες, διατηρώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου, αφετέρου δε ν' αναδείξει τον πεδινό τουρισμό, προσελκύοντας επισκέπτες με τον ντόπιο τρόπο ζωής, τη λαϊκή παράδοση και την ιστορία μας.
Ο Δήμος, εκτός από το Αγροτικό - Λαογραφικό Μουσείο, διαθέτει αξιόλογους επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους, εκκλησιαστικά και νεότερα μνημεία.
Ειδικότερα ο δήμος στην προσπάθεια του να διατηρήσει και να αναδείξει την πολιτιστική του κληρονομιά, δημιούργησε τον εκθεσιακό χώρο προστασίας και αξιοποίησης στοιχείων αγροτικής κληρονομιάς.
Το κτίριο του αγροτικού μουσείου περιβάλλεται από κατάλληλα διαμορφωμένη έκταση 8,5 στρεμμάτων και βρίσκεται πάνω στον κύριο οδικό άξονα, που συνδέει τους νομούς Καρδίτσας και Λάρισας, κομβικό σημείο του γεωγραφικού διαμερίσματος Θεσσαλίας.
Στον μοναδικό αυτό, για το είδος του, εκθεσιακό χώρο στεγάζονται εκθέματα της ευρύτερης περιοχής του θεσσαλικού κάμπου. Σχετίζονται με την τοπική αγροτική-πολιτιστική-ιστορική κληρονομιά.
Μέχρι σήμερα έχουν συντηρηθεί και καταγραφεί πάνω από 4.000 αντικείμενα, η πλειοψηφία των οποίων είναι δωρεές των κατοίκων του χωριού. Η συλλογή περιλαμβάνει αντικείμενα που έχουν σχέση με τον υλικό, κοινωνικό και πνευματικό βίο της περιοχής.
Στο χώρο του μουσείου υπάρχουν αλωνιστικές μηχανές προηγούμενων δεκαετιών, αδοκάνες, τις οποίες έσερναν άλογα και τις χρησιμοποιούσαν στον αλωνισμό, τα πρώτα τρακτέρ που έκαναν την εμφάνισή τους στη θεσσαλική πεδιάδα, μαγγανοπήγαδο, από το οποίο αντλούσαν νερό οι κάτοικοι για να ποτίζουν το περιβόλι, όπως και σνέκες, ξύλινες στάμνες μέσα στις οποίες αποθηκεύονταν αλάτι.
Υπάρχει, επίσης, η σάλα με αναπαράσταση του καραγκούνικου δωματίου, διάφορα οικια κά σκεύη, αλλά και μυλόπετρες, τις οποίες χρησιμοποιούσε ο μυλωνάς για να αλέθει το σιτάρι. Κυρίαρχη θέση κατέχει ακόμη ο αργαλειός και οι παραδοσιακές στολές.
Η προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς έχει ως στόχο στο να γνωρίσουν οι νέοι και να θυμηθούν οι παλιοί. Η παράδοση εξάλλου συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον. Δείχνει την ιστορική συνέχεια του έθνους , συνδέοντας τις γενιές μεταξύ τους.
Ο δήμος διοργανώνει ακόμα δρώμενα, όπως η σπορά σιταριού (Νοέμβρης) και ο θερισμός - αλωνισμός, που γίνεται τον Ιούνιο, στα οποία, αναβιώνοντας τις πατρογονικές γεωργικές εργασίες, αποβλέπει στο να προβάλλει την παραδοσιακή αγροτική ζωή, τα ήθη και έθιμα του τόπου.
Δίπλα στο Αγροτικό Μουσείο υπάρχει αθλητικό πάρκο, όπου μπορούν να παίξουν οι μαθητές και χώρος όπου μπορούν να καθίσουν για φαγητό.
Η Ιτέα βρίσκεται στην καρδιά του Θεσσαλικού κάμπου, συγκεκριμένα στη βορειοανατολική πλευρά του Νομού.
Η ευρύτερη περιοχή του δήμου είναι πεδινή εκτός από τα δημοτικά διαμερίσματα Πέτρινου και Συκεώνας, που είναι ημιορεινά...
Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για μεγένθυση...
Οι καραγκούνηδες, το κυρίαρχο πληθυσμιακό στοιχείο του Θεσσαλικού κάμπου θα μπορούσαν να θεωρηθούν άμεσοι απόγονοι των πρώτων κατοίκων της περιοχής.
Η ετυμολογία της λέξης Καραγκούνης αποτελεί πεδίο μελέτης και σύγκρισης καθώς αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση για τους ανθρωπολόγους.
Άλλοι ανατρέχουν στο φυλετικό επίπεδο και άλλοι στα πολιτισμικά καθημερινής φύσεως στοιχεία (από το χρώμα της επιδερμίδας και την ιστορική καταβολή έως τα ενδύματα τη μαύρη φορεσιά και το γλωσσικό ιδίωμα. Το όνομα εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά την τουρκοκρατία και πιθανότατα το πρώτο συνθετικό (καρα-) τουρκικής προέλευσης παραπέμπει στο μαύρο χρώμα, ενώ όσον αφορά το δεύτερο (-γκουν) ίσως στο γκούνα (κατεργασμένο δέρμα ζώου) ή στο τουρκικό γιουνάν (γνήσιοι-Έλληνες). Δεν απουσιάζουν βέβαια και άλλες ερμηνευτικές προσπάθειες, λιγότερο ή περισσότερο βάσιμες που σχετίζονται με το Ελληνικό κάρα (κεφαλή) + το ρήμα κουνώ και ούτε λείπουν παραδόσεις και θρύλοι που φτάνουν μέχρι την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Αναμφίβολα, ο ευρύς κάμπος θα παίξει καθοριστικό ρόλο στο επίπεδο των συλλογικών ασχολιών στις οποίες οι Καραγκούνηδες επιδίδονταν. Οι καραγκούνηδες προσάρμοσαν την καθημερινή τους ζωή, την εργασία και την διασκέδαση στις δυνατότητες και τις ανάγκες του κάμπου.
Ασχολήθηκαν με την ιππασία και τη γεωργία ενώ τα κλασικά αθλήματα ήταν η πάλη το λιθάρι, η κοκορομαχία, το κάλεσμα του περιστεριού.
Πλούσιος ο πολιτισμός των καραγκούνηδων του κάμπου.
Σπουδαία και η λαϊκή παράδοσή τους. και εξίσου χαρακτηριστικά και τα έθιμά τους. Σήμερα τούτη η πληθώρα των παραδοσιακών στοιχείων συνεχίζει να εμφανίζεται μέσα από τις ποικίλες και πολλές εορταστικές εκδηλώσεις της καραγκούνικης ζωής οι οποίες μεταφέρουν μέσα τους τα σημάδια της συντελεσμένης συνάντησης και της επίδρασης των αντιθέσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσαν να θεωρηθούν τα Ρουγκάτσια, παμπάλαιο έθιμο του Δωδεκαημέρου των Χριστουγέννων με το οποίο επιδιώκεται η η αποπομπή των κακών πνευμάτων.
Τα Ρουγκάτσια (Ρουγκατσάρια) αποτελούνταν από ομάδες (10 - 15 μεταμφιεσμένων ατόμων) οι οποίες περιφέρονταν από σπίτι σε σπίτι παίρνοντας την ανάλογη αμοιβή. Μερικά από τα απαραίτητα μέλη του κάθε ομίλου ήταν ο γαμπρός, η νύφη (νέος μεταμφιεσμένος), ο παπάς, ο παππούς, ο γιατρός και οι "αρκουδιάρηδες". Εντυπωσιακός είναι ο αριθμός των τραγουδιών με τα οποία οι Ρουγκατσάρηδες συνόδευαν το πέρασμά τους.
Εξίσου ενδιαφέρουσα Καραγκούνικη ιδιαιτερότητα ήταν το σεργιάνι (από το τουρκικό Sergan - seryan = περίπατος, εκδρομή). Πρόκειται για την παρακολούθηση, χάζεμα των χωρών που οι Καραγκούνες χόρευαν κατά τις ημέρες ξεχωριστών εορτών (Φώτα, Πάσχα, κ.α.). Πρέπει βέβαια να επισημανθεί 'οτι κατά τη διάρκεια του Σεργιανιού πραγματοποιούνταν κι άλλες παράλληλες εκδηλώσεις (πάλη, αγώνες), ενώ δεν απουσίαζαν και οι συμφωνίες. γάμων και τα προξενιά μεταξύ των νέων.
Ξεχωριστή μορφή στο χώρο της καραγκούνικης κοινωνίας αποτελούσε η ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ για την οποία άλλωστε έχουν γραφεί και τραγουδηθεί πάμπολλα τραγούδια (με πιο γνωστό το "Καραγκούνα"), τα οποία υμνούσαν την ομορφιά, τη φρεσκάδα και τη χάρη της.
Σημαντικό αντικείμενο έρευνας αποτέλεσε και η γυναικεία καραγκούνικη φορεσιά, η οποία παρουσιάζει μια πρωτοφανή ποικιλία και διακρίνεται σε επίσημη χειμωνιάτικη, επίσημη καλοκαιρινή, καθημερινή και νυμφιάτικη, όμορφος και ο συνδυασμός παραδοσιακής ενδυμασίας και των ασημικών που χρησιμοποιούνταν (για το λαιμό, για το στήθος, για τη μέση). Είναι αξιοσημείωτο ότι τα διακοσμητικά θέματα της φορεσιάς αποτελούν συχνά μια ενιαία ενότητα και πάντοτε εκφράζουν τη βαθιά σχέση του ντόπιου με τη φύση και τα ζώα.
Εξαίρετο και απαραίτητο στοιχείο της παραδοσιακής ζωής είναι και ο αργαλειός με τον οποίο υφαίνονταν μεγάλο μέρος των ενδυμασιών. Δεν πρέπει να παραληφθεί ότι σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη της καραγκούνικης ενδυμασίας έπαιξαν και οι Ηπειρώτες τεχνίτες που περιόδευαν στην περιοχή μεταφέροντας την εμπειρία και το γούστο των καλλιτεχνημάτων τους.
Η ιστορία του ΕΝΙΠΠΕΑ...
