Κώστας Καφάσης: Η ιστορία της φωνής που τραγούδησε το «Γέλα κυρία μου»

Με τον Κώστα Καφάση έχουμε ένα κοινό. Τον τόπο μας. Ένα χωριό στη μέση του κάμπου που τις ζεστές ώρες του θέρους δροσίζεται από τον ποταμό Ενιπέα, τον αρχαίο Θεό που αγάπησε η μυθολογική Τυρώ. Σ’ αυτό το χωριό γεννήθηκε κι εκείνος τον Αύγουστο του 1940, σχεδόν δύο μήνες πριν την έναρξη των Eλληνοιταλικών συγκρούσεων και πέρασε τα παιδικά του χρόνια κοντά στον πατέρα του που ήταν δεξιός ψάλτης, αλλά αριστερός στα πολιτικά του φρονήματα, γι’ αυτό και δεν ωφελήθηκε του αναδασμού που έγινε μετά τον εμφύλιο.

Από την Ιτέα Καρδίτσας, όπου έβλεπε τα λεγόμενα «μπουλούκια» να περιοδεύουν στην επαρχία παρουσιάζοντας τις θεατρικές τους παραστάσεις, ο έφηβος Κώστας φτάνει, ως συνοδηγός φορτηγού που μετέφερε κρέας, στην Αθήνα, για να λάβει μέρος στον διαγωνισμό ταλέντων που διοργάνωνε τότε το περιοδικό «Θεατής». Ο σκοπός του ήταν να βρεθεί ανάμεσα στους νικητές, στους οποίους θα δινόταν η ευκαιρία να κάνουν έναν δίσκο. Όμως, το αποτέλεσμα δεν ήταν το προσδοκώμενο κι εκείνος γύρισε πίσω, χωρίς όμως να σταματήσει να προσπαθεί. Αργότερα, επιστρέφει στην πρωτεύουσα για να σπουδάσει στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου γνώρισε τον Γιώργο Μαρίνο, με τον οποίο συνεργάστηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 1962, στην παράσταση του Μάνου Χατζιδάκι «Οδός Ονείρων». Τρία χρόνια αργότερα, το τέλος της στρατιωτικής του θητείας ακολουθεί η συμμετοχή του στην επιθεώρηση των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου, «Αυλή και πεζοδρόμιο», με πρωταγωνίστρια τη Ρένα Βλαχοπούλου. Οι γνώσεις της επιθεώρησης και οι πενιχρές αμοιβές του θεάτρου τον οδήγησαν να δεχθεί την πρόταση από μία μπουάτ της Πλάκας, την «Κατακόμβη», όπου εμφανιζόταν παράλληλα με τα γυρίσματα της τηλεοπτικής σειράς «Η γειτονιά μας» (1972-1977), η οποία προβάλλονταν μέσω του σταθμού της ΥΕΝΕΔ. Στη σειρά, το σενάριο της οποίας υπέγραφε ο Κώστας Πρετεντέρης, υποδυόταν τον ρόλο του «Ιωνάθαν», που αρχικά προοριζόταν για τον Σωτήρη Τζεβελέκο και σε εκείνον προτάθηκε μετά από σύσταση της Λίτσας Μαρούδα. Λίγα χρόνια νωρίτερα συμμετείχε σε γνωστές ελληνικές ταινίες, όπως «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια» (1966), «Καλώς ήλθε το δολάριο» (1967), «Το πιο λαμπρό αστέρι» (1967),  «Μαριχουάνα Στοπ» (1971) και άλλες.

Η επιτυχία που γνώριζε ο Κώστας Καφάσης μέσω του ρόλου του στη σειρά, έφερε την πρόταση του Γιάννη Μαργωμένου και τη συνεργασία του στο ιστορικό πια «Φαληρικόν», με τη Σωτηρία Μπέλλου, τη Φωτεινή Μαυράκη και τον Σπύρο Ζαγοραίο. Ο τελευταίος μάλιστα, του έγραψε το τραγούδι «Ο Αλήτης», το οποίο ωστόσο άργησε να κυκλοφορήσει λόγω της μη αναγνωρισιμότητας του τραγουδιστή του. Αργότερα, ξεκίνησε και η συνεργασία του με έναν από τους πιο γνωστούς λαϊκούς συνθέτες, τον Κώστα Ψυχογιό, όταν ο ίδιος το 1974 τον άκουσε τυχαία σε ένα μαγαζί που τραγουδούσε και έναν χρόνο αργότερα κυκλοφόρησε ο δίσκος τους. Σ’ αυτόν περιλαμβάνονταν τραγούδια όπως το «Δεν μπορεί είν’ αδύνατον», «Η ώρα της φωτιάς» και φυσικά το «Γέλα κυρία μου», που μέχρι σήμερα αποτελεί σήμα κατατεθέν του.

Ως το 1985, η καριέρα του σημειώνει ανοδική πορεία με την κυκλοφορία τεσσάρων ακόμη δίσκων και συνεργασίες με τον Τάκη Μουσαφίρη και τον Νάκη Πετρίδη. Όμως, την επιτυχία της δεκαετίας του 1980 διαδέχεται μία δισκογραφική παύση. Αποτέλεσμα της εμπορικής τακτικής που ακολουθούσε η μουσική βιομηχανία. Έτσι, ο Κώστας Καφάσης έμεινε για πολύ καιρό «στα αζήτητα», όπως απάντησε και ο ίδιος σε συνέντευξή του, για να επιστρέψει το 2003 σε μία σύμπραξη με ροκ στοιχεία με το συγκρότημα «ΖΗΜΙΑΑ». Όμως, ποτέ δεν επωφελήθηκε από τις δημόσιες σχέσεις και δεν είχε παράπονο γι’ αυτό. Ήταν ένας ανεξάρτητος από στερεότυπα άνθρωπος, με αφοπλιστική ειλικρίνεια και έμφυτο χιούμορ, συνέπεια άλλωστε και της θεατρικής του φύσης, την οποία ποτέ δεν απαρνήθηκε, εφόσον είχε συμμετάσχει σε κάποια από τα αυτοτελή επεισόδια της πολυετούς σειράς του MEGA, «Επτά Θανάσιμες Πεθερές».

Με την μπάσα φωνή του, ο Κώστας Καφάσης έγινε αγαπητός από το κοινό, όσο κι αν πολλές φορές δεν εκτιμήθηκε σωστά η δυναμική του ως καλλιτέχνη, έχοντας αφιερωθεί σε ένα είδος μουσικής που, όπως παραδέχτηκε, δεν ήταν προσωπική του επιλογή, αλλά οι συγκυρίες τον οδήγησαν εκεί και όπως φάνηκε το υποστήριξε χωρίς προκαταλήψεις και ενδοιασμούς. Μόνο με το κέφι και το ταλέντο του. Σαν σήμερα, στις 13 Οκτωβρίου του 2010, η φωνή του «Γέλα κυρία μου» έσβησε σε ηλικία 70 ετών, από καρκίνο, έχοντας χαράξει τη δική της πορεία στην ιστορία του πενταγράμμου.

Μαρία Κελεπούρη

πηγή: www.offlinepost.gr/

Διαβάστε Περισσότερα »

Όταν η ποίηση συναντά τις νότες [Μέρος Β΄]

Της Μαρίας Κελεπούρη

Αυτή τη φορά θα ακολουθήσω τον ρυθμό της μουσικής που διασχίζει σύνορα και εποχές, ενώνοντας ανθρώπους που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα αλλά στους ποιητικούς στίχους μπορούν να αναγνωρίσουν τα πιστεύω τους και να ενωθούν ιδεολογικά ή και πολιτισμικά με προγενέστερους από αυτούς ποιητές, που τα λόγια τους όμως βρίσκουν αντίκτυπο ακόμα και στη σύγχρονη πορεία της κοινωνίας. Οι εγχώριοι συνθέτες εμπνεύστηκαν από ξένους ποιητές που είτε προέρχονταν από γειτονικές χώρες είτε βρίσκονταν στην άλλη άκρη της γης. Κι έτσι αυτές οι δημιουργίες βρήκαν τον δικό τους χώρο στην ελληνική μουσική πραγματικότητα.

Τα ποιήματα του Φεντερίκου Γκαρθία Λόρκα είναι αυτά που κατέχουν εξέχουσα θέση στη μελοποιημένη ποίηση της χώρας μας, ίσως γιατί εκφράζουν με τόλμη τα οργισμένα αισθήματα κατά της φρανκικής δικτατορίας στην Ισπανία. Και μάλλον δεν είναι τυχαίο πως το «Από έρωτα πεθαίνουν τα κλαριά» κυκλοφόρησε το 1969, εν μέσω του στρατιωτικού πραξικοπήματος, για να ενθαρρύνει τον λαό. Το ποίημα αποδόθηκε στα ελληνικά από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και μετά τη σύνθεση του Γιάννη Γλέζου τραγουδήθηκε από τον Γιάννη Πουλόπουλο. Η μουσική σύνθεση παραπέμπει στην ισπανική παράδοση, ενώ παράλληλα θυμίζει επαναστατικά εμβατήρια.

Η ποίηση ενός φίλου του Λόρκα, του προξένου της Χιλής στη Μαδρίτη, αποτέλεσε κι αυτή τη βάση για την ανάπτυξη μιας νέας μελωδίας. Ο Pablo Neruda, που έχει χαρακτηριστεί ως ο ποιητής της ειρήνης, στρέφει το μελαγχολικό βλέμμα του στους αγωνιστές της Χιλής που συλλαμβάνονται και φυλακίζονται, δίχως να παρατηρεί πρόσωπο ή φύλο. Έτσι, το ποίημα «Γυναίκα που αγάπησα» αποτελεί το σύμβολο των ανθρώπων που θυσιάστηκαν στο όνομα της ελευθερίας. Στην Ελλάδα αποτέλεσε μέρος του κύκλου τραγουδιών «Τα ερωτικά» το 1980, που ερμηνεύτηκαν από τον Δημήτρη Ψαριανό σε μουσική του Χρήστου Γκάρτζου.

Πηγή Εικόνας: ted.com

Από τη γείτονα Τουρκία κατάγεται ο ποιητής Ναζίμ Χικμέτ, του οποίου τα έργα μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Η ποίησή του μπορεί να θεωρηθεί ως μία προσπάθεια συμφιλίωσης όλων των λαών, ανάγκη που πιθανώς προέρχεται τόσο από τη συνύπαρξη στην ψυχή του της τουρκικής καταγωγής και των ελληνικών ηθών, εφόσον γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών, όσο και από την αριστερή ιδεολογία που είχε ενστερνιστεί. Οι πολιτικές του πεποιθήσεις ήταν κόκκινο πανί για το τουρκικό κράτος, το οποίο αρνούνταν να αναγνωρίσει την υπηκοότητα σε έναν κομμουνιστή επαναστάτη. Όμως, στην Ελλάδα τα ποιήματά του βρήκαν δίοδο και μελοποιήθηκαν από τον Μάνο Λοΐζο και τον Θάνο Μικρούτσικο. Ο τελευταίος δώρισε στη μουσική τα «Αν η μισή καρδιά μου» και «Η πιο όμορφη θάλασσα».

Πηγή Εικόνας: AlfaVita.gr

Ακόμη, με τις νότες έχουν συνδεθεί και έργα του Γερμανού ρομαντικού ποιητή του 19ου αιώνα Χάινριχ Χάινε, όπως «Ο έρωτας του ποιητή» που προέρχεται από τα «Λυρικά Ιντερμέδια». Ο λυρισμός τους επιτυγχάνεται μέσα από μια ειρωνική διάθεση που άνοιξε τον δρόμο προς τη μουσική. Η πρώτη επεξεργασία έγινε από τον Σούμαν, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν και Έλληνες συνθέτες. Από την άλλη πλευρά, η ποίηση του περιθωρίου ή ακόμα και της αναρχικής έκφανσης της κοινωνίας χρωστά τη θέση της στη μουσική στον Θάνο Ανεστόπουλο. Ήταν εκείνος που έκανε την ποίηση του Μπουκόφσκι ίσως πιο προσιτή, χάρη στις νότες, κυρίως μέσα από «Το τελευταίο ποίημα». Επειδή τα έργα του αποτύπωναν τη σκληρή και ίσως επαναστατική πλευρά της κοινωνίας, παρόλο που αποτελούσαν αληθινή όψη της αμερικανικής πραγματικότητας, αγνοήθηκαν από την κριτική, που διάλεξε τον δρόμο της εθελοτυφλεί ας. Ωστόσο, ανταμείφθηκαν από τη ζεστή αποδοχή τους στο ευρωπαϊκό κοινό.

Η μελοποίηση ξένων ποιημάτων που ανήκουν σε διαφορετικές εποχές ή έχουν βρει θεμέλιο σε διαφορετικά λογοτεχνικά κινήματα αποδεικνύει την ύπαρξη ενός ανοιχτού ορίζοντα που αφήνει περιθώρια για προσθήκες όχι μόνο στη μουσική, αλλά και στη σκέψη.

πηγή

Διαβάστε Περισσότερα »

Όταν η ποίηση συναντά τις νότες...

Της Μαρίας Κελεπούρη

Όταν η έμπνευση χτυπά την πόρτα, τότε ο δρόμος στον οποίο θα οδηγήσει δεν είναι μόνο δημιουργικός αλλά και ατελής. Μπορεί να συνδέσει τις τέχνες, οι οποίες ούτως ή άλλως συνομιλούν μεταξύ τους κι αυτό γιατί αποτελούν την έκφραση της ψυχοσύνθεσης ενός ανθρώπου αλλά και ενός πολιτισμού. Επομένως, ανακαλύπτονται οι κοινές εμπειρίες, οι οποίες με τη σειρά τους μπορούν να ενώσουν το ταλέντο με τη γνώση και να μετουσιώσουν ένα έργο σε μία άλλη μορφή έκφρασής του. Στην περίπτωση της σύνδεσης της μουσικής με την ποιητική δημιουργία, η μελωδία ξεκινά από τις φωνητικές χορδές για να αγγίξει τις χορδές της ψυχής.

Πηγή φωτογραφίας: pinterest

Ξεκινώντας αυτή τη μουσική διαδρομή είναι εύλογο να αναφέρω ίσως την πιο γνωστή ποιητική σύνθεση, το «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη, που δημοσιεύθηκε το 1959 και αποτέλεσε τον καταλυτικό παράγοντα που πρόσφερε στον ποιητή είκοσι χρόνια αργότερα όχι μόνο το βραβείο αλλά και το κύρος του Νομπελίστα. Και όχι αδίκως, αφού το «Άξιον Εστί» έχει χαρακτηριστεί ως το πιο οργανωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αποτελείται από τρία μέρη: τη Γένεση, τα Πάθη και το Δοξαστικόν, που, όπως και στα τμήματα ενός ναού, έτσι και στο ποίημα το μεσαίο μέρος είναι το ευρύτερο. Τα άσματα που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης, ενώ βρισκόταν μεταξύ Αθήνας και Παρισιού, και ερμηνεύτηκαν με τη φωνή του Μπιθικώτση -όπως τα «Ένα το χελιδόνι» και «Της αγάπης αίματα»- προέρχονται από τα Πάθη, ενώ με την κυκλοφορία τους το 1964 έμελλε να γίνουν ο ύμνος ενάντια στη δικτατορία. Εξάλλου και η συγγραφική πρόθεση του Ελύτη δεν απείχε πολύ από την έκφραση της μετέωρης θέσης του ανθρώπου μέσα στην κοινωνία. Σε αυτή την ποιητική συλλογή, λοιπόν, συνυφαίνεται η ατομική με την εθνική εμπειρία του ποιητή, αποκαλύπτοντας τα μυστικά που συναπαρτίζουν την παράδοση της χώρας μας, ακόμα και τις αιώνιες ελπίδες για μια ενιαία εθνική ταυτότητα.

Πηγή φωτογραφίας: iefimerida.gr

Εκτός όμως από αυτή την ποιητική συλλογή, ο Ελύτης χάρισε στη μουσική και «Το Παράπονο» από τη Συλλογή «Τα Ρω του Έρωτα», με τη σύνθεση του Δημήτρη Παπαδημητρίου. Το τραγούδι προτάθηκε στην Ελευθερία Αρβανιτάκη και εκείνη το δέχτηκε, γιατί «δεύτερη ζωή δεν έχει». Επίσης, από τη φωνή της Αρβανιτάκη έχει γίνει ακόμα πιο γνωστό το «Ερωτικό» του Λαπαθιώτη, ένα χαρακτηριστικό ποίημα με ακροστιχίδα, που τα πρώτα γράμματα κάθε στίχου σχηματίζουν καθέτως το όνομα του αγαπημένου του. Από την ίδια γενιά του Λαπαθιώτη και του Νεοσυμβολισμού αναδύεται και η Μαρία Πολυδούρη, αποτυπώνοντας με το «Μόνο γιατί μ’ αγάπησες», που βρήκε και αυτό τη θέση του στο πεντάγραμμο, την ανιδιοτελή αγάπη που της άφησαν οι ερωτικές μνήμες με τον έμμεσο αποδέκτη αυτής της δημιουργίας, Κώστα Καρυωτάκη.

Η ποίηση της γενιάς του 1930 ενέπνευσε κι αυτή τους σύγχρονους συνθέτες, όπως τον Γιάννη Σπανό, που μετουσίωσε μελωδικά το «Σπασμένο Καράβι» του ποιητή της Σχολής της Θεσσαλονίκης, Γιάννη Σκαρίμπα. Η πρώτη κυκλοφορία του τραγουδιού συντελέστηκε με τη φωνή του Κώστα Καράλη, ενώ αργότερα ο Δημήτρης Μπάσης με την επανεκτέλεση του ποιήματος ερμήνευσε ξανά τη θλίψη που εξέφρασε ο ποιητής του.

Η διάθεση των συνθετών να μελοποιήσουν ποιήματα αξιόλογων λογοτεχνών είναι τόσο δημιουργική ώστε τους γυρνά πίσω στο 1872, όταν ο Βιζυηνός δεν είχε ξεκινήσει ακόμα να ασχολείται με την ηθογραφία αλλά έγραφε εκείνα τα έργα που χαρακτηρίζονται ως μπαλάντες. Και μάλλον αυτός ο όρος έδωσε την αφορμή στον Ξυδάκη να μελοποιήσει τον «Φιλομαθή Φτωχό», που ανήκει στη συλλογή «Ατθίδες Αύραι».

Πηγή φωτογραφίας: pixelbooks.gr

Η επιλογή των συγκεκριμένων μελοποιημένων ποιημάτων δεν είναι σε καμία περίπτωση δεσμευτική, καθώς υπάρχει πλήθος ποιητών που εμπιστεύτηκαν τους στίχους τους στις νότες και έτσι έντυσαν την αρχική τους δημιουργία με έναν μουσικό μανδύα, που μπορεί να ζεστάνει την ψυχή κάθε ανθρώπου, ενώ ταυτόχρονα η έμπνευσή τους βρήκε μεγαλύτερη ανταπόκριση.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

Λίνος Πολίτης, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1985

Μαρία Κελεπούρη

Γεννήθηκε το 1999 στην Ιτέα Καρδίτσας, όπου και μεγάλωσε. Είναι τελειόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, με κατεύθυνση Νεοελληνικών και Μεσαιωνικών σπουδών. Έχει συμμετάσχει σε διαγωνισμό διηγήματος, καταλαμβάνοντας την δεύτερη θέση, ενώ έχει παρακολουθήσει ένα σεμινάριο σχετικά με την ΔΕΠΥ. Είναι μέλος σε σύλλογο παραδοσιακών χορών, ενώ παράλληλα στα ενδιαφέροντά της συμπεριλαμβάνονται η ανάγνωση βιβλίων, η συγγραφή λογοτεχνικών κειμένων και η αρθρογραφία.

πηγή:  https://www.offlinepost.gr/author/maria_kl/

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα παιδικά μυθιστορήματα της Πηνελόπης Δέλτα

Της Μαρίας Κελεπούρη

Γεννημένη το 1874 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, η Πηνελόπη Δέλτα, το τρίτο παιδί του μεγαλέμπορου Εμμανουήλ Μπενάκη, γαλουχήθηκε σε ένα πλούσιο αστικό περιβάλλον που της προσέφερε κάθε ευκαιρία για πνευματική ανέλιξη. Έτσι, αναδείχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες γυναικείες μορφές των ελληνικών γραμμάτων. Κατά την περίοδο της εφηβείας της, διδάσκεται στο σπίτι εγκύκλια μαθήματα, ξένες γλώσσες κι ελληνικά, γεγονός που θα στρέψει αργότερα το ενδιαφέρον της στην αναμόρφωση των παιδαγωγικών όρων.

Σε ηλικία 21 ετών, μετά από σύσταση του θείου της, αλλά άρνηση δική της, η συγγραφέας παντρεύεται τον Φαναριώτη Στέφανο Δέλτα, ένθερμο δημοτικιστή, μέσω του οποίου έρχεται σε μία πρώτη επαφή με τον κύκλο των εκπροσώπων του δημοτικισμού της περιόδου. Κατά τη διάρκεια του γάμου της, αποκτά τρεις κόρες ενώ παράλληλα αναπτύσσει μία σειρά αλληλογραφίας με τους υποστηρικτές της δημοτικής γλώσσας, η οποία όμως διακόπτεται με την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου.

Με την επιστροφή της στην Αλεξάνδρεια το 1905, γνωρίζει τον τότε υποπρόξενο της Ελλάδας στην περιοχή, Ίωνα Δραγούμη. Είναι γνωστό πως ανάμεσά τους αναπτύχθηκε ένας φλεγόμενος αλλά πλατωνικός έρωτας, που όμως έριξε αυλαία με τη γνωριμία του Δραγούμη με τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Άλλωστε, η υπεράσπιση της σχέσης τους θα τους έφερνε αντιμέτωπους με τις κοινωνικές επιταγές της εποχής.

Κατά την πορεία της, εκφράζει τις πολιτικές της ανησυχίες εναποθέτοντας τις ελπίδες της για την πατρίδα στον Ελευθέριο Βενιζέλο. Ταυτόχρονα, παρέχει βοήθεια, διαθέτοντας μεγάλα χρηματικά ποσά για την περίθαλψη των τραυματιών και για την παλιννόστηση και την αποκατάσταση των ελληνικών πληθυσμών της Βουλγαρίας, αλλά και της Μικράς Ασίας. Η είδηση όμως του θανάτου του Βενιζέλου σε συνδυασμό με τη γερμανική εισβολή στην Αθήνα, θα κλονίσει την ήδη ευαίσθητη υγεία της, με συνέπεια το 1941 να καταλήξει έχοντας πάρει δηλητήριο. Ο τάφος της στον κήπο του σπιτιού της χαράζεται από τη λέξη «ΣΙΩΠΗ».

Πέρα από την ισχυρή παρουσία στις πολιτικές εξελίξεις, η Πηνελόπη Δέλτα στο ημερολόγιό της καταγράφει τις αναμνήσεις των παιδικών και νεανικών της χρόνων, που μπορεί να θεωρηθεί ως ένα πρώιμο δείγμα της ενασχόλησής της με την παιδική λογοτεχνία. Εκτός από το ενδιαφέρον της για τη βυζαντινή εποχή που αποτυπώνεται στο έργο της Για την Πατρίδα, στη συνέχεια η λογοτεχνική της παραγωγή απευθύνεται όχι μόνο σε ενήλικες αλλά και σε παιδιά. Μεταξύ των πολύ γνωστών παιδικών μυθιστορημάτων της συμπεριλαμβάνονται το Παραμύθι χωρίς όνομα, ο Μάγκας, ο Τρελαντώνης και Παραμύθια και άλλα.

Συγκεκριμένα, το δεύτερο κατά σειρά μυθιστόρημά της Παραμύθι χωρίς όνομα, αποτελεί ένα αλληγορικό αφήγημα. Η φανταστική ιστορία εξελίσσεται στη «Χώρα των Μοιρολάτρων», όπου ο βασιλιάς Αστόχαστος δεν έχει μεριμνήσει για τη σταθερότητα της πολιτείας του, με αποτέλεσμα να κυριαρχεί η ανομία. Εν αγνοία του, ο πλούτος του βασιλείου έχει κλαπεί από τον αυλικό περίγυρο. Οι άνθρωποι αδυνατούν να επιβιώσουν, εγκαταλείποντας το κράτος τους, που πλέον συντηρείται με τις οικονομικές παροχές των γειτονικών βασιλείων. Παρ’ όλα αυτά, ο πρίγκιπας Συνετός, απογοητευμένος από τα γεγονότα, μετά από τις νουθεσίες της κυρά-Φρόνησης, αποφασίζει να αναλάβει την αναδιοργάνωση του κράτους. Συγκρούεται με τους αξιωματούχους που επωφελούνταν από την προηγούμενη κατάσταση και τελικά ενώνεται με τον λαό, ώστε να εξοντώσει τους αντιπάλους.

Εμπνευσμένο από το στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί, το αφήγημα έρχεται σε άμεση συνάρτηση με την ολιγαρχία, που θεωρείται από τον Πλάτωνα ως φαύλη πολιτεία, επειδή οι κηφήνες χαρακτηρίζονται από απληστία και αδιαφορία για την τιμή της πατρίδας. Υπό αυτό το πρίσμα, το έργο αντανακλά ορισμένα στοιχεία από τον κόσμο των ενηλίκων, που όμως γίνονται κατανοητά στα παιδικά μυαλά μέσα από τα ονόματα των χαρακτήρων που προσδιορίζουν με σαφήνεια τις πράξεις και τον σκοπό του κάθε προσώπου στο παραμύθι. Έτσι, αρετές όπως η αφοσίωση του ηγεμόνα ή η σωφροσύνη ενός αγαθού πολίτη μεταφέρονται ως διδακτικό μήνυμα στους αναγνώστες.

Από την άλλη πλευρά, ο Τρελαντώνης έχει ως σκοπό του να μας θυμίσει την ξεγνοιασιά των παιδικών και εφηβικών χρόνων μέσα από τις σκανταλιές που φαίνονται διασκεδαστικές στα μάτια των άλλων παιδιών, αλλά άξιες τιμωρίας για τον θείο του που τους φιλοξενεί στις καλοκαιρινές διακοπές. Βέβαια, οι επιπλήξεις δεν είναι ικανές να σταθούν εμπόδιο στις αταξίες του. Ο ήρωας μαζί με τα αδέλφια του καταφτάνει στον Πειραιά από την Αλεξάνδρεια, όπου διαμένει με την οικογένειά του, εμφανίζοντας έτσι κάποιες ομοιότητες με τη δημιουργό του.

Όλα τα βιβλία της Πηνελόπης Δέλτα γνώρισαν μοναδική ανταπόκριση στο παιδικό και νεανικό αναγνωστικό κοινό, γεγονός που επιβεβαιώνει το ανεξάντλητο ενδιαφέρον της για τα παιδιά. Πρόκειται για βιβλία ιστορικού χαρακτήρα που μέσα από τη δημιουργική φαντασία μεταμορφώνονται σε συναρπαστικές ιστορίες. Από εκει και πέρα, την έκδοση του αρχειακού της υλικού στο σύνολό του, επιμελούταν ως τον θάνατό του, ο εγγονός της Παύλος Ζάννας.

Μαρία Κελεπούρη

Γεννήθηκε το 1999 στην Ιτέα Καρδίτσας, όπου και μεγάλωσε. Είναι τελειόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, με κατεύθυνση Νεοελληνικών και Μεσαιωνικών σπουδών. Έχει συμμετάσχει σε διαγωνισμό διηγήματος, καταλαμβάνοντας την δεύτερη θέση, ενώ έχει παρακολουθήσει ένα σεμινάριο σχετικά με την ΔΕΠΥ. Είναι μέλος σε σύλλογο παραδοσιακών χορών, ενώ παράλληλα στα ενδιαφέροντά της συμπεριλαμβάνονται η ανάγνωση βιβλίων, η συγγραφή λογοτεχνικών κειμένων και η αρθρογραφία.

Διαβάστε Περισσότερα »

''Αν θες να λέγεσαι Ευρώπη'' - Της Μαρίας Κελεπούρη

Της Μαρίας Κελεπούρη

Έχουν ήδη γνωστοποιηθεί ορισμένα μέτρα που πρόκειται να λάβει η κυβέρνηση στον τομέα της παιδείας και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Είναι ακόμη μία φορά που ο εκπαιδευτικός κλάδος δέχεται νέες ρυθμίσεις που στοχεύουν στην ενίσχυσή του, εφόσον η ριζική αλλαγή του είναι κάτι που μπορεί να επιτευχθεί σε βάθος χρόνου και με συνέπεια στις αποφάσεις της εκάστοτε κυβέρνησης. Ειδικότερα, η ιστορία έχει δείξει πως κάθε νέα πολιτική εξουσία που εκλέγεται τροποποιεί τα προηγούμενα πρόσφατα μέτρα που ακόμη δεν έχουν προλάβει να αποδώσουν καρπούς, στην προσπάθειά της να βάλει κι εκείνη το δικό της λιθαράκι στο σύστημα της μόρφωσης.

Οι μεταβολές αφορούν κυρίως το πρακτικό μέρος της σχολικής πραγματικότητας, εκτεινόμενες από τις προαγωγικές ανά τάξη εξετάσεις μέχρι και τον τρόπο αλλά και τους όρους εισαγωγής στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Υπάρχει ωστόσο κι ένα άλλο κομμάτι, αυτό της ανθρωπιστικής παιδείας που τα τελευταία χρόνια πλήττεται ιδιαιτέρως. Συγκεκριμένα, παρατηρείται μία τάση προτίμησης των τεχνολογικών επιστημών εκ μέρους των μαθητών, εφόσον είναι εκείνες που φαίνεται να έχουν μέλλον στην αγορά εργασίας. Πέρα όμως από την εύρεση επαγγελματικού προσανατολισμού, το σχολείο στοχεύει και στην γαλούχηση των παιδιών με τις κατάλληλες αρχές και αξίες που όπως είναι φυσικό αντλεί από την αρχαία ελληνική παράδοση. Ωστόσο, οι γραμμές των βιβλίων αναλώνονται στην καταγραφή χρονολογιών των ιστορικών γεγονότων, που αναπόφευκτα οι μαθητές θα σβήσουν από τη μνήμη τους μετά το πέρας των εξετάσεων, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ιστορική συνοχή στο μυαλό τους.

Κανείς δεν αμφισβητεί την αξία της κληρονομιάς που έχει διασωθεί. Η διδαχή της ελληνικής ιστορίας και γραμματείας είναι αναγκαίο να συνεχιστεί διότι αποτελεί κομμάτι το εαυτού μας. Εξάλλου πραγματοποιούνται σταθερά βήματα προς την πρόοδο όταν γνωρίζουμε το παρελθόν μας. Παρόλα αυτά ίσως είναι καιρός να ξεφύγουμε από την παγίδα της προγονοπληξίας, που ως Έλληνες μας διακατέχει, και να στρέψουμε το βλέμμα μας πέρα από τα σύνορα. Είναι καιρός να μεταγγίσουμε στους μαθητές το μεγαλείο των ευρωπαϊκών θεωριών, εμπλουτίζοντας το διδακτικό αντικείμενο με ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Φιλόσοφοι γεννήθηκαν στα πέρατα του κόσμου και προσπάθησαν να εμφυσήσουν στους ανθρώπους τα ιδανικά τους ώστε να δημιουργηθεί μία αλυσίδα σκέψεων μέσω των οποίων ο καθένας μπορεί να γίνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι, όπως υποστήριζε και ο Φουκώ. Ας αφήσουμε στην άκρη τις παρωπίδες που εμποδίζουν την επαφή μας με το ανοίκειο, ώστε να του δώσουμε την ευκαιρία να γίνει γνωστό. Ανεξάρτητα από τον επαγγελματικό τομέα που θα ακολουθήσει κανείς, η τριβή με φιλοσοφίες παγκόσμιας απήχησης μας κάνει καλύτερους ανθρώπους, διαφωτίζοντας την σκέψη μας και ίσως συνεργώντας στην καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.

Η εκπαίδευση είναι η βάση για την εξέλιξη ενός κράτους και αφορά όλους τους σκεπτόμενους πολίτες. Το να αλλάξει εκ θεμελίων το σύστημα δεν είναι κάτι εφικτό και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα, απαιτούνται συνεχείς μέριμνες σε πολλά επίπεδα. Γι’ αυτό σκοπός του άρθρου δεν είναι να ασκήσει κριτική αλλά να δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για δημιουργική σκέψη.
Άλλωστε όπως έλεγε κι ο Ρήγας Φεραίος:
"Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά..."

04/05/20

πηγή

Διαβάστε Περισσότερα »

Συμμετοχή δυο μαθητριών της Ιτέας στην Ημερίδα Μαθητικού Κινηματογράφου

Οι προβληματισμοί των νέων μέσα από τις ταινίες τους

Οι αγωνίες, οι προβληματισμοί, οι απογοητεύσεις μέσα από τις ταινίες των νέων ήταν τα θέματα που απασχόλησαν την ημερίδα Μαθητικού Κινηματογράφου που διοργάνωσε χθες το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Λάρισας με τη στήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Λάρισας και του Πολιτιστικού Κέντρου Εκπαιδευτικών.

Στο θέμα αναφέρθηκε η ψυχολόγος Ολυμπία Καλαμπαλίκη, μέσω της οποίας επιχιερήθηκε η αποκωδικοποίηση των μηνυμάτων των μαθητών και σύνδεσή τους με την εκάστοτε πραγματικότητα.

Το λόγο όμως πήραν και οι δημιουργοί, όπου κινηματογραφικές ομάδες μαθητών με τους συντονιστές καθηγητές τους αναφέρθηκαν στον ενθουσιασμό, τις δυσκολίες, την επόμενη κινηματογραφική τους δουλειά.

Η ημερίδα έκλεισε με την προβολή μαθητικών ταινιών.
2ο «Κάνε Άλμα», «Πίσω από 2 ζωές»., «Μυρτώ και Ζωή», «Ονειρεύομαι, δεν υποχωρώ, ζω», «Το μικρό σπίτι», «Εν πλω στο όνειρο», «Ο νόμος του Μέρφυ», «Junk food Santa», «Η ζωή μια ρόδα», «Κι όμως ακόμα ονειρεύομαι», «Διάφανος», «Αυτή που είμαι», «Αλφαβήτα», «Δώσε μου λίγο Ουρανό»., «Φοβού τους Ξένους?»,»Αυτή είναι η ζωή σου», «Η άλλη όψη».

Την ημερίδα εκπροσώπησαν απο το σχολείο της Ιτέας οι μαθήτριες Ντινοπούλου Γεωργία και Μαρία Κελεπούρη

Η εισήγηση των κοριτσιών:

Η δημιουργία μίας ταινίας ήταν μία πρωτόγνωρη εμπειρία για μας. Πραγματικά δεν είχαμε ασχοληθεί ξανά αλλά αυτό ήταν το στοιχείο που μας κέντρισε το ενδιαφέρον. Είχαμε θέληση και πείσμα να ξεπεράσουμε κάθε δυσκολία που μας γίνονταν εμπόδιο. Για παράδειγμα το γεγονός ότι ζούμε σε μικρή περιοχή συνεπάγεται την περιορισμένη επαφή μας με την τέχνη. Ωστόσο μπορούμε να πούμε πως ενδιαφερθήκαμε αρκετά ώστε να αποζημιωθούμε για την δουλειά μας με τα ευχάριστα σχόλια που λάβαμε. Παρά τις δυσκολίες όπως την συγγραφή σεναρίου μέχρι την ψηφιακή επεξεργασία και τις ελάχιστες διαφωνίες το αποτέλεσμα ήταν το προσδοκώμενο. Το σημαντικότερο όμως για μας ήταν το γεγονός ότι δημιουργήσαμε εξ ολοκλήρου κάτι δικό μας. Επίσης, συνεργαστήκαμε μεταξύ μας και είχαμε ομαδικότητα με αποτέλεσμα να κυλήσει ομαλά η διαδικασία δημιουργίας της ταινίας. 
Θελήσαμε λοιπόν να προβάλλουμε ένα κοινωνικό πρόβλημα που έχει πάρει μεγάλη έκταση στη σημερινή εποχή, αυτό του σχολικού εκφοβισμού. Το θέμα αυτό βρίσκεται σε έξαρση τον τελευταίο καιρό και εμείς μέσα από μία καλλιτεχνική αναζήτηση επιδιώξαμε να τονίσουμε την αρνητική μας στάση απέναντι σε αυτό αλλά και να δείξουμε την εναλλαγή των συμπεριφορών των εφήβων κατά την διαδικασία της κοινωνικοποίησης είτε καταλαμβάνουν την θέση του θύτη είτε του θύματος. 
Γενικότερα βελτιωθήκαμε από αυτή την προσπάθειά μας καθώς ήταν κάτι απόλυτα ξεχωριστό και εξαιρετικό. Όσον αφορά τα μελλοντικά  μας σχέδια επιδιώκουμε να τονίσουμε ένα επίκαιρο ζήτημα της εποχής μας που σχετίζεται με την μετανάστευση αλλά και τον ρατσισμό!

 Ντινοπούλου Γεωργία - Μαρία Κελεπούρη

Διαβάστε Περισσότερα »