Αγροτικό Λαογραφικό Μουσείο Ιτέας...

Λαογραφικό Αγροτικό Μουσείο Ιτέας
Έναν μοναδικό στο είδος του χώρο δημιούργησε ο πρώϊν δήμος Φύλλου στο νομό Καρδίτσας, στον οποίο στεγάζονται εκθέματα της ευρύτερης περιοχής του θεσσαλικού κάμπου, τα οποία σχετίζονται με την τοπική αγροτική, πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά. Πρόκειται για το Λαογραφικό - Αγροτικό Μουσείο Ιτέας, το οποίο μπορούν να επισκέπτονται καθημερινά εκατοντάδες μαθητές από ολόκληρη την Ελλάδα.

 Τό Μουσείο, διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να γίνει αποδέκτης ευρείας κλίμακας τουριστικών-εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
    "Προσπαθώντας να δηλώσει την παρουσία του και τη διάθεσή του για προσφορά στον πολιτισμό, ο δήμος εμπνεύστηκε έναν χώρο στον οποίο η παρουσία πολιτισμού θα είναι μια αειφόρος εξελικτική διαδικασία. Έτσι, με τη συλλογική προσπάθεια όλων των φορέων της περιοχής, δημιούργησε έναν εκθεσιακό χώρο ανάδειξης στοιχείων αγροτικής κληρονομιάς.
    Απώτερος στόχος πάντως, είναι αφενός μεν να κληροδοτήσει στους νέους τις πολιτιστικές αξίες, διατηρώντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου, αφετέρου δε ν' αναδείξει τον πεδινό τουρισμό, προσελκύοντας επισκέπτες με τον ντόπιο τρόπο ζωής, τη λαϊκή παράδοση και την ιστορία μας.
    Ο Δήμος, εκτός από το Αγροτικό - Λαογραφικό Μουσείο, διαθέτει αξιόλογους επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους, εκκλησιαστικά και νεότερα μνημεία.
    Ειδικότερα ο δήμος στην προσπάθεια του να διατηρήσει και να αναδείξει την πολιτιστική του κληρονομιά, δημιούργησε τον εκθεσιακό χώρο προστασίας και αξιοποίησης στοιχείων αγροτικής κληρονομιάς.
    Το κτίριο του αγροτικού μουσείου περιβάλλεται από κατάλληλα διαμορφωμένη έκταση 8,5 στρεμμάτων και βρίσκεται πάνω στον κύριο οδικό άξονα, που συνδέει τους νομούς Καρδίτσας και Λάρισας, κομβικό σημείο του γεωγραφικού διαμερίσματος Θεσσαλίας.
    Στον μοναδικό αυτό, για το είδος του, εκθεσιακό χώρο στεγάζονται εκθέματα της ευρύτερης περιοχής του θεσσαλικού κάμπου. Σχετίζονται με την τοπική αγροτική-πολιτιστική-ιστορική κληρονομιά.
    Μέχρι σήμερα έχουν συντηρηθεί και καταγραφεί πάνω από 4.000 αντικείμενα, η πλειοψηφία των οποίων είναι δωρεές των κατοίκων του χωριού. Η συλλογή περιλαμβάνει αντικείμενα που έχουν σχέση με τον υλικό, κοινωνικό και πνευματικό βίο της περιοχής.
    Στο χώρο του μουσείου υπάρχουν αλωνιστικές μηχανές προηγούμενων δεκαετιών, αδοκάνες, τις οποίες έσερναν άλογα και τις χρησιμοποιούσαν στον αλωνισμό, τα πρώτα τρακτέρ που έκαναν την εμφάνισή τους στη θεσσαλική πεδιάδα, μαγγανοπήγαδο, από το οποίο αντλούσαν νερό οι κάτοικοι για να ποτίζουν το περιβόλι, όπως και σνέκες, ξύλινες στάμνες μέσα στις οποίες αποθηκεύονταν αλάτι.
    Υπάρχει, επίσης, η σάλα με αναπαράσταση του καραγκούνικου δωματίου, διάφορα οικια κά σκεύη, αλλά και μυλόπετρες, τις οποίες χρησιμοποιούσε ο μυλωνάς για να αλέθει το σιτάρι. Κυρίαρχη θέση κατέχει ακόμη ο αργαλειός και οι παραδοσιακές στολές.
    Η προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς έχει ως στόχο στο να γνωρίσουν οι νέοι και να θυμηθούν οι παλιοί. Η παράδοση εξάλλου συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον. Δείχνει την ιστορική συνέχεια του έθνους , συνδέοντας τις γενιές μεταξύ τους.
    Ο δήμος διοργανώνει ακόμα δρώμενα, όπως η σπορά σιταριού (Νοέμβρης) και ο θερισμός - αλωνισμός, που γίνεται τον Ιούνιο, στα οποία, αναβιώνοντας τις πατρογονικές γεωργικές εργασίες, αποβλέπει στο να προβάλλει την παραδοσιακή αγροτική ζωή, τα ήθη και έθιμα του τόπου.
    Δίπλα στο Αγροτικό Μουσείο υπάρχει αθλητικό πάρκο, όπου μπορούν να παίξουν οι μαθητές και χώρος όπου μπορούν να καθίσουν για φαγητό.
    Η Ιτέα βρίσκεται στην καρδιά του Θεσσαλικού κάμπου, συγκεκριμένα στη βορειοανατολική πλευρά του Νομού.
    Η ευρύτερη περιοχή του δήμου είναι πεδινή εκτός από τα δημοτικά διαμερίσματα Πέτρινου και Συκεώνας, που είναι ημιορεινά...

                    Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για μεγένθυση...

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι Καραγκούνηδες...

 

Οι καραγκούνηδες, το κυρίαρχο πληθυσμιακό στοιχείο του Θεσσαλικού κάμπου θα μπορούσαν να θεωρηθούν άμεσοι απόγονοι των πρώτων κατοίκων της περιοχής. 
Η ετυμολογία της λέξης Καραγκούνης αποτελεί πεδίο μελέτης και σύγκρισης καθώς αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση για τους ανθρωπολόγους.
Άλλοι ανατρέχουν στο φυλετικό επίπεδο και άλλοι στα πολιτισμικά καθημερινής φύσεως στοιχεία (από το χρώμα της επιδερμίδας και την ιστορική καταβολή έως τα ενδύματα τη μαύρη φορεσιά και το γλωσσικό ιδίωμα. Το όνομα εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά την τουρκοκρατία και πιθανότατα το πρώτο συνθετικό (καρα-) τουρκικής προέλευσης παραπέμπει στο μαύρο χρώμα, ενώ όσον αφορά το δεύτερο (-γκουν) ίσως στο γκούνα (κατεργασμένο δέρμα ζώου) ή στο τουρκικό γιουνάν (γνήσιοι-Έλληνες). Δεν απουσιάζουν βέβαια και άλλες ερμηνευτικές προσπάθειες, λιγότερο ή περισσότερο βάσιμες που σχετίζονται με το Ελληνικό κάρα (κεφαλή) + το ρήμα κουνώ και ούτε λείπουν παραδόσεις και θρύλοι που φτάνουν μέχρι την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Αναμφίβολα, ο ευρύς κάμπος θα παίξει καθοριστικό ρόλο στο επίπεδο των συλλογικών ασχολιών στις οποίες οι Καραγκούνηδες επιδίδονταν. Οι καραγκούνηδες προσάρμοσαν την καθημερινή τους ζωή, την εργασία και την διασκέδαση στις δυνατότητες και τις ανάγκες του κάμπου. 
Ασχολήθηκαν με την ιππασία και τη γεωργία ενώ τα κλασικά αθλήματα ήταν η πάλη το λιθάρι, η κοκορομαχία, το κάλεσμα του περιστεριού.
Πλούσιος ο πολιτισμός των καραγκούνηδων του κάμπου.
Σπουδαία και η λαϊκή παράδοσή τους. και εξίσου χαρακτηριστικά και τα έθιμά τους. Σήμερα τούτη η πληθώρα των παραδοσιακών στοιχείων συνεχίζει να εμφανίζεται μέσα από τις ποικίλες και πολλές εορταστικές εκδηλώσεις της καραγκούνικης ζωής οι οποίες μεταφέρουν μέσα τους τα σημάδια της συντελεσμένης συνάντησης και της επίδρασης των αντιθέσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσαν να θεωρηθούν τα Ρουγκάτσια, παμπάλαιο έθιμο του Δωδεκαημέρου των Χριστουγέννων με το οποίο επιδιώκεται η η αποπομπή των κακών πνευμάτων.
Τα Ρουγκάτσια (Ρουγκατσάρια) αποτελούνταν από ομάδες (10 - 15 μεταμφιεσμένων ατόμων) οι οποίες περιφέρονταν από σπίτι σε σπίτι παίρνοντας την ανάλογη αμοιβή. Μερικά από τα απαραίτητα μέλη του κάθε ομίλου ήταν ο γαμπρός, η νύφη (νέος μεταμφιεσμένος), ο παπάς, ο παππούς, ο γιατρός και οι "αρκουδιάρηδες". Εντυπωσιακός είναι ο αριθμός των τραγουδιών με τα οποία οι Ρουγκατσάρηδες συνόδευαν το πέρασμά τους. 
Εξίσου ενδιαφέρουσα Καραγκούνικη ιδιαιτερότητα ήταν το σεργιάνι (από το τουρκικό Sergan - seryan = περίπατος, εκδρομή). Πρόκειται για την παρακολούθηση, χάζεμα των χωρών που οι Καραγκούνες χόρευαν κατά τις ημέρες ξεχωριστών εορτών (Φώτα, Πάσχα, κ.α.). Πρέπει βέβαια να επισημανθεί 'οτι κατά τη διάρκεια του Σεργιανιού πραγματοποιούνταν κι άλλες παράλληλες εκδηλώσεις (πάλη, αγώνες), ενώ δεν απουσίαζαν και οι συμφωνίες. γάμων και τα προξενιά μεταξύ των νέων.
Ξεχωριστή μορφή στο χώρο της καραγκούνικης κοινωνίας αποτελούσε η ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ για την οποία άλλωστε έχουν γραφεί και τραγουδηθεί πάμπολλα τραγούδια (με πιο γνωστό το "Καραγκούνα"), τα οποία υμνούσαν την ομορφιά, τη φρεσκάδα και τη χάρη της.
Σημαντικό αντικείμενο έρευνας αποτέλεσε και η γυναικεία καραγκούνικη φορεσιά, η οποία παρουσιάζει μια πρωτοφανή ποικιλία και διακρίνεται σε επίσημη χειμωνιάτικη, επίσημη καλοκαιρινή, καθημερινή και νυμφιάτικη, όμορφος και ο συνδυασμός παραδοσιακής ενδυμασίας και των ασημικών που χρησιμοποιούνταν (για το λαιμό, για το στήθος, για τη μέση). Είναι αξιοσημείωτο ότι τα διακοσμητικά θέματα της φορεσιάς αποτελούν συχνά μια ενιαία ενότητα και πάντοτε εκφράζουν τη βαθιά σχέση του ντόπιου με τη φύση και τα ζώα.
Εξαίρετο και απαραίτητο στοιχείο της παραδοσιακής ζωής είναι και ο αργαλειός με τον οποίο υφαίνονταν μεγάλο μέρος των ενδυμασιών. Δεν πρέπει να παραληφθεί ότι σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη της καραγκούνικης ενδυμασίας έπαιξαν και οι Ηπειρώτες τεχνίτες που περιόδευαν στην περιοχή μεταφέροντας την εμπειρία και το γούστο των καλλιτεχνημάτων τους.

Διαβάστε Περισσότερα »

Οί ρίζες μας...

 Αναμφίβολα μέσα από το λαϊκό πολιτισμό αναζητάμε τις ρίζες μας και ανακαλύπτουμε τη φυσιογνωμία μας ως λαός, πιστοποιούμε την ταυτότητά μας, θωρακίζουμε τη συνέχιση του έθνους μας. Εναρμονίζουμε το χθες με το σήμερα και χτίζουμε το αύριο... 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο Τόπος μας...

"Τότε είδα πρώτη την Τυρώ την αρχονταναθρεμμένη
που μου’λεγε πατέρα της το Σαλμωνιό πως είχε
κι ήταν γυναίκα του Κρηθιά, λεβέντη γιου του Αιόλου
Τον Ενιπέα αγάπησε, το θεϊκό ποτάμι
απ’ όλα τ’ομορφότερο που βρέθηκαν στον κόσμο."

Ανέκαθεν το χωριό μας ήταν από τα ομορφότερα της περιοχής. 

Σταυροδρόμι καταμεσής του κάμπου. 

"Κόμβος" που έλεγε και ο αείμνηστος Λογοθετίδης στην αξέχαστη Ελληνική ταινία "Ούτε γάτα ούτε ζημιά". 

Η Ιτέα πρωτοπόρα πάντα έβγαλε από τα σπλάχνα της πολλούς και ξακουστούς ανθρώπους γιατρούς, αθλητές, τραγουδιστές, μουσικούς, ποδοσφαιριστές, ζωγράφους και άλλους καλλιτέχνες στα δικά τους επαγγέλματα. 

Το χωριό με τους περισσότερους ενεργούς συλλόγους, σημάδι πολιτισμού, συλλογικότητας και εθελοντισμού.

Η Βασίλισσα της περιοχής...

ΙΤΕΑ
Η Ιτέα ανήκει στόν Δήμο Παλαμά, βρίσκεται στην ΒΑ πλευρά του νομού Καρδίτσας και συνορεύει με τά χωριά (Παλαμά, Πέτρινο, Συκεώνα, Αστρίτσα και Φύλλο). Η ευρύτερη περιοχή τής Ιτέας είναι πεδινή εκτός από τα δημοτικά διαμερίσματα Πέτρινου και Συκεώνας που είναι ημιορεινά.

Το κλίμα της περιοχής μπορεί να θεωρηθεί ως ηπειρωτικό με εναλλαγή υγρής και ξηρής περιόδου. 

Η υγρή περίοδος εντοπίζεται από τα μέσα φθινοπώρου έως τα μέσα της άνοιξης. Ο χειμώνας είναι συνήθως βαρύς και κατά την διάρκεια του σημειώνονται πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις καθώς και χιονοπτώσεις. Αντίθετα το καλοκαίρι το κλίμα είναι ιδιαίτερα ξηρό και πολύ ζεστό, όπου και καταγράφονται οι μεγαλύτερες θερμοκρασίες.

Στην περιοχή του δήμου παρατηρείται παγετός τους χειμερινούς μήνες ή νωρίς την 'Ανοιξη. 
Οι χαλαζοπτώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο στην περιοχή κατά την διάρκεια του καλοκαιριού.

Το γεωλογικό υπόβαθρο του δήμου παρουσιάζει έντονο τεκτονισμό. Από τους σεισμολογικούς χάρτες της Ελλάδος προκύπτει ότι στην περιοχή υπάρχουν επίκεντρα, τα οποία έχουν δημιουργήσει επιφανειακούς σεισμούς.

Το έδαφος της περιοχής στο σύνολο του είναι επίπεδο με ελαφρές κλίσεις. Τα εδάφη θεωρούνται ελαφρά όξινα έως ισχυρά αλκαλικά και επίσης θεωρούνται κατάλληλα για πολλές καλλιέργειες με άρδευση κατά την ξηρή περίοδο. Το υδρογραφικό δίκτυο της περιοχής χαρακτηρίζεται ως πλούσιο. Την περιοχή διασχίζουν τα ποτάμια Ενιπέας και Φαρσαλίτης που καταλήγουν στον Πηνειό ποταμό.

Ο πληθυσμός σιγά-σιγά , όπως συμβαίνει στην περιοχή, αλλά και στη χώρα γενικότερα, μετανάστευσε στις πόλεις και στο εξωτερικό. Ο εμφύλιος πόλεμος και τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια ανάγκασαν τους κατοίκους να αφήσουν το χωριό και να αναζητήσουν την τύχη τους αλλού : στο εξωτερικό, κυρίως στη Γερμανία, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Λάρισα. Ελάχιστοι συνταξιούχοι επέστρεψαν και μένουν μόνιμα στο χωριό.

Κοινωνική Υποδομή

Στο δήμο Παλαμά έχουν καταγραφτεί αρχαιολογικά βυζαντινά - μεταβυζαντινά και νεώτερα μνημεία. Αναλυτικότερα στο δημοτικό διαμέρισμα Συκεώνας, στην θέση (Μαγούλα στο Ζευγαρολίβαδο) ανακαλύφτηκε προϊστορικός οικισμός, ένα αρχαιολογικό μνημείο του οποίου η ανάδειξη κρίθηκε σκόπιμη και εντάχθηκε στο ΠΕΠ Θεσσαλίας 1996-99. Επίσης υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα σε θέσεις που απλώς έχουν εντοπιστεί και συμπεριληφθεί στους χάρτες των αρμοδίων υπηρεσιών χωρίς να έχουν αποτελέσει αντικείμενο συστηματικών εργασιών. Αυτά είναι στην Ιτέα, στη θέση "Κάστρο" λείψανα αρχαίου οικισμού, στη θέση "Μαγούλα" κοντά στο Κάστρο προϊστορικός οικισμός, στη θέση Ηλίας (κοντά στη πηγή) λείψανα ιερού του Απόλλωνα, στη Λεύκη στη θέση "Μαγούλα Α." του χωριού προϊστορικός οικισμός, στα Ορφανά στη θέση "Μαγούλα Αμπέλια" προϊστορικός οικισμός, στη θέση "Μαγούλα" ΒΑ. του χωριού αρχαίος τύμβος, στο Πέτρινο κοντά στο χωριό λείψανα αρχαίας πόλης (αρχαίο Φάκιον), στη Συκεώνα στη θέση "ΒΑ του χωριού" αρχαίος τύμβος, η ανασκαφή του οποίου ολοκληρώθηκε και επίσης υπάρχει ρωμαϊκό κτίριο με ψηφιδωτά δάπεδα.

Τα καταγραφόμενα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία στην περιοχή του δήμου Παλαμά είναι στην Αστρίτσα ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ένα από τα πολλά μνημεία του 19αιώνα, στον πεδινό χώρο του νομού, στη Λεύκη ο Ιερός Ναός  Αγίου Γεωργίου, μια τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο φωταγωγό, που εσωτερικά κοσμείται με εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες του 18ου αιώνα, το τέμπλο χρονολογείται στο 1759, στην Ιτέα εκκλησία χτισμένη το 1800 μ.χ. με αγιογραφίες, τέμπλο και πηγάδι στο εσωτερικό της, στα Ορφανά η εκκλησία του Αγίου Στεφάνου χτισμένη το 1810 μ.χ. η οποία όμως έχει γκρεμισμένη τη στέγη της, στο Πέτρινο η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου χτισμένη το 16ο αιώνα και στη Συκεώνα η εκκλησία της Θεοτόκου χτισμένη το 1836 μ.χ. με αγιογραφίες.

Τέλος τα καταγραφόμενα νεώτερα μνημεία του δήμου είναι στην Ιτέα η τοξωτή γέφυρα, στην Αστρίτσα το κονάκι Κοέν, που αποτελεί ιδιοκτησία του ιδιώτη Α. Καραγιώτα, στο Πέτρινο ένα τούρκικο κονάκι στο κέντρο του χωριού καθώς και το σπήλαιο Δρακότρυπας στο λόφο Γκόρμπα.

Ονομασία

Επί τουρκοκρατίας ονομαζόταν Κουτσαρί που προήλθε από τη λέξη Γκουτζαλάρι, τούρκικη λέξη, που θα πει μεγάλο χωριό, δεδομένου ότι κατοικούνταν και από πολλούς Τούρκους Κονιάρηδες οι οποίοι πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881 ή και πρωτύτερα 1850-1870 το εγκατέλειψαν.

Από τη λέξη Γκουτζαλάρι έφυγε η συλλαβή λα και έμεινε το Γκουτζαρί, επειδή για τους Έλληνες έπρεπε να προφέρεται πιο εύκολα, σύμφωνα με τον κανόνα της προφοράς και με τα μέτρα του τοπικού ελληνικού λεξιλογίου.

Η λέξη Γκουτζιαρί με την πάροδο του χρόνου αλλοιώθηκε και προσαρμόστηκε σύμφωνα με την ελληνική γραμματολογία, αφού αφαιρέθηκε από τις συλλαβές Γκου το Γ και έμεινε το Κ, και από τη συλλαβή Τζα το ζ και στη θέση του προστέθηκε το σ, οπότε έγινε η λέξη Κουτσαρί στην οποία μπήκε στα ενδιάμεσα χάριν ευκολίας το γιώτα (ι) για να πάρει την τελική μορφή Κουτσιαρί .

Η ονομασία Κουτσιαρί ελληνοποιημένη πλέον και προσαρμοσμένη στη γλώσσα μας παρέμεινε μέχρι τελευταία, οπότε άλλαξε σε Ιτέα (βεβιασμένα και χωρίς περίσκεψη).Η μετονομασία του χωριού σε Ιτέα έγινε από τις πολλές λεύκες που υπήρχαν στον ποταμό Ενιππέα. Ο Άγγλος περιηγητής Ληκ , όταν πέρασε το Δεκέμβρη του 1809 από τον Πέτρινο, βαδίζοντας προς το Μουσαλάρ-Τεκελή, έβλεπε δεξιά του το Γκουτζαλάρι με τους πολλούς Τούρκικους μιναρέδες, γιατί διέμεναν πολλοί Κονιάρηδες .

Η ζωή της κωμόπολης αυτής φαίνεται ότι ξεπερνάει τα 500 χρόνια ίσως και περισσότερα. Πάντως από την οριστική κατάκτηση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους το 1420, φαίνεται ότι εκεί εγκαταστάθηκε ο μεγαλύτερος Τούρκος αγάς, όπως αποδεικνύει και ο τεχνητός γήλοφος (μαγούλα) που βρίσκεται στο κέντρο της κωμόπολης που δεσπόζει, γι’αυτό και εκεί ψηλά ήταν χτισμένο το κονάκι .

Πάντως το ότι η ζωή της κωμόπολης αυτής είναι αιώνων ενισχύεται και από το βιβλίο «Η Πρόθεση των Αφιερωτών» από αρκετά άτομα - Γκουτζαριώται - (από το Γκουτζαλάρι- Κουτσιαρί) που ταξίδεψαν, προσκύνησαν και αφιέρωσαν τα υπάρχοντά τους, από βαθιά πίστη στο Θεό μας κι έτσι άρχισε η εγγραφή όλων των Αφιερωτών το 1530-1570 στο Μοναστήρι «Άγιος Βησσαρίωνας» Δούσικο Τρικάλων. Το Βιβλίο αυτό εφθάρη και ξαναγράφηκε το 1668 από το μοναχό Χατζή Γεράσιμο από το Μακρυχώρι Καρδίτσας, κατά τον Κ. Σπανό.

Η Ιτέα ως κέντρο του τ. Δήμου Φύλλου παλιότερα επηρέαζε τα γύρω χωριά πολιτιστικά και οι κάτοικοι ήταν πολυτάξιδοι και πραματευτάδες γυρίζοντας με τα κάρα τους όλο τον κάμπο της Θεσσαλίας μεταφέροντας στις εστίες τους χρήμα και πνεύμα.

Εκκλησίες :

- Ο Άγιος Αθανάσιος, που είναι και πολιούχος του χωριού, χτίστηκε το 1856. Πανηγυρίζει στις 18 Ιανουαρίου και στις 2 Μαΐου.

- Ο ναός των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ θεμελιώθηκε στις 14 Μαρτίου 1990 επί Μητροπολίτου Κλεόπα και επί Ιερέα Βασιλείου Γερούκη. Εγκαινιάστηκε στις 30-5-2003 υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ.κ Θεοκλήτου, εφημερεύοντος πατρός Βασιλείου Γερούκη αρχιερατικού επιτρόπου Δήμου Φύλλου και επιτροπευόντων Αρχοντή Αστ.Αντωνίου και Κοντοβάιου Λέανδρου. Πανηγυρίζει στις 8 Νοεμβρίου.

- Στο συνοικισμό Ηλιά υπάρχει ο Ι.Ν του Προφήτη Ηλία , ο οποίος χρονολογείται από το 1858, έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο, παλαιές εικόνες, σκεύη και πηγάδι στο εσωτερικό της.
Παράλληλα έχουν εντοπιστεί αρχαία λείψανα πλησίον πηγής στον οικισμό Ηλιά Ιτέας (Ιερόν Απόλλωνος).Σύμφωνα με την ΥΑ 1154/4-3-1964 ΦΕΚ 91/Β/19-3-1964 ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος χαρακτηρίστηκε προστατευόμενος .
  
Σχολείο Ιτέας 

Λειτούργησε επί τουρκοκρατίας σε αίθουσα του ιερού ναού του Αγίου Αθανασίου και φοιτούσαν σ’ αυτό μόνον αγόρια, που διδασκόταν ανάγνωση, γραφή και βυζαντινή μουσική. Το 1903 έγινε και σχολείο θηλέων. Το 1907 άρχισε η ανέγερση του νέου διδακτηρίου. Μετά τους σεισμούς του 1954 έγιναν εργασίες επισκευής του και το 1956 έγινε η επέκτασή του και αποτέλεσε παλιό και νέο σχολείο σχήμα ταφ (Τα). Το 1970 όλες οι αίθουσες έχουν ρεύμα. Σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του δίδαξαν δάσκαλοι που καταγόταν από το χωριό ή όχι όπως: Κ. Σδόγγος, Α. Παπακωνσταντίνου, Κ. Παπαευθυμίου, Δ. Νοτόπουλος, Β. Καραΐσκος, Χ. Κωστούλα κ.α. Σήμερα στην Ιτέα λειτουργούν ένα (1) Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις , 1 Δημοτικό σχολείο και 1 Νηπιαγωγείο. 

 Στον εθνικό τομέα  

Εχει να παρουσιάσει 5 αγωνιστές κατά της Τουρκοκρατίας : Toν Αθανάσιο Αναστασόπουλο 1840 - 1910, τον Βασίλειο Ανδρεάδη 1850 - 1915, Τον Ευάγ. Χριστοδούλου 1845 - 1908, Δημ. Νοτόπουλο 1835 - 1940 και Χρ. Μακρή 1835 - 1940. Όλοι οι παραπάνω αγωνιστές πολέμησαν στη μάχη Ματαράγκας - Πύργου το 1878 και είναι ιστορικά πρόσωπα που τιμούν το χωριό και τον τόπο μας .Η Ιτέα έχει ακόμη να επιδείξει ένα δραστήριο και φωτεινό άνθρωπο τον παπα - Δημήτρη Νοτόπουλο. Η πολύπλευρη μόρφωση και η αξιόλογη μεθοδολογία του όχι μόνο εντυπωσίαζε, αλλά και έπειθε τον κάθε συνομιλητή του. Και δεν ήταν μόνο ένας ευσεβής και σοβαρός λειτουργός του Υψίστου, αλλά και στο πρόσωπό του συγκεντρωνόταν όλη η ανθρώπινη αρχοντιά. Επίσης ήταν και δάσκαλος με σπάνια μόρφωση. Ήταν ένας πραγματικός ευπατρίδης, που ξεχώριζε μέσα στον Καρδιτσιώτικο χώρο. 

Ο Δημήτριος Θανόπουλος εξ Ιτέας, ήτο αγωνιστής της επανάστασης του 1878 και ο γιός του Αλκιβιάδης Θανόπουλος με την ιδιότητά του ως  Γερουσιαστής και Γ.Γ του Υπουργείου Γεωργίας βοήθησε στην κατάργηση των τσιφλικίων.

Ο Αθανάσιος Δ. Θανόπουλος εξ Ιτέας ήτο γιατρός και Δήμαρχος Φύλλου.

Ο Επαμεινώνδας Δ. Θανόπουλος εξ Ιτέας, ήτο Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και Φαρμακοποιός στο χωριό.

Ο Αθανάσιος Ε. Θανόπουλος, ήτο αξιωματικός και έπεσε ηρωϊκά σε μάχη κατά των Γερμανών (1944) στη Λευκωθέα Ιωαννίνων τιμηθείς με Χρυσό Αριστείο Ανδρείας. 

Ο Δημήτριος Δ. Θανόπουλος εξ Ιτέας, ήτο αγωνιστής της Εθνικής αντίστασης και διετέλεσε πολλές φορές Βουλευτής, υπουργός Γεωργίας και Αντιπρόεδρος της Βουλής. 

Ο Λέανδρος Ε. Θανόπουλος (Λούλης) εξ Ιτέας, ήτο ο βασικός ιδρυτής της ομάδας ποδοσφαίρου του χωριού μας "Ενιππεύς" και έγραψε τον ανεπίσημο ύμνο της ομάδος:

"...Μέσα στού κάμπου την καρδιά, 
το κουτσιαρί το ωραίο, 
δρά μια ομάδα θρυλική ο Ενιππεύς
τι όνομα σπουδαίο...κ.τ.λ"

 Στον τομέα του αθλητισμού 

έχει να παρουσιάσει έναν ικανό παλαιστή, τον Κώστα Χριστάκο 1880 - 1935 που πήγαινε στα γύρω χωριά και πάλευε κατανικώντας τους αντιπάλους του. Αλλά στο πανηγύρι του χωριού Βλοχός αρκετοί αντίπαλοί του νικημένοι συνεννοήθηκαν και τον χτύπησαν άσχημα με τις αγκλίτσες, κυρίως Κουρτικιανοί. Τον Σπαρταθλητή μεγάλων αποστάσεων Σπύρο Ε. Σπυρόπουλο που έκανε την διαδρομή Αθήνα - Σπάρτη - Αθήνα με τα πόδια.

Στον πολιτιστικό τομέα η Ιτέα έχει να αναδείξει εξαίρετους τραγουδιστές όπως ο Δημ. Ζιάκας 1870 - 1945, ο Ξάνθης Χριστοδούλου 1860 - 1930, που άφησαν εποχή πηγαίνοντας στα πανηγύρια διάφορων χωριών. Επίσης από την Ιτέα κατάγεται και ο γνωστός σε όλους μας Κώστας Καφάσης.

  

Διαβάστε Περισσότερα »