Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2015

Πίσω στα παλιά...

" Γινάρη μήνα κλάδιψι, φιγγάρι μη ξιτάξ΄(εξετάσεις)."
Κλαδευτή ονόμαζαν οι παλιοί Καραγκούνηδες το μήνα Ιανουάριο.
Κάθε χρόνο,στα μέσα Ιανουαρίου μόλις ο καιρός το επέτρεπε οι παλιοί Γκαραγκούνηδες αμπελουργοί και κλαδευτές ξεκινούσαν το κλάδεμα σε αμπέλια και καρποφόρα ....


1960...με τα πρώτα"σκιρτήματα" της άνοιξης τα λουλούδια ανθίζανε στα λιβάδια, ηχούσε το βούϊσμα των μελισσών, το κελάηδημα των πουλιών, τα βελάσματα των αγελάδων που έβοσκαν ανέμελες, στα καταπράσινα λιβάδια ...ήταν ο καιρός που όλα "ξυπνούσαν" από τη χειμερία νάρκη....


Ένα επάγγελμα παραδοσιακό που γνώρισε μεγάλη άνθιση παλαιότερες εποχές οι σκούπες....πολλές φορές η οικογένεια μάθαινε στα παιδιά την παραδοσιακή τεχνική κι έτσι περνούσε από γενιά σε γενιά....


Κυριακή της Τυρινής είναι αφιερωμένη στην εκδίωξη των πρωτόπλαστων από τον παράδεισο...οι "Μεγάλες Απόκριες των Καραγκούνηδων", στη λειτουργεία το απόγευμα μετά τον εσπερινό γινόταν η τελετουργία της "Συγχώρεσης" της συγνώμης.
"Χρόνια πολλά,..Σχώρα με" και η ανταπάντηση "Χρόνια Πολλά σχωρεμένος..."
"Αποκριάτικο" χειροφίλημα" ένα δρώμενο "κανόνας της θρησκευτικής μας παράδοσης"...φιλούσαν με υπόκλιση το χέρι του γεροντότερου σεβάσμιο πρόσωπο,οι γυναίκες οι άντρες και τα μικρά παιδιά....επισκέπτονταν συγγενικά και φιλικά σπίτια ...όσο για τα παιδιά ήταν μια μέρα με πολλά κεράσματα όσο πιο πολλά χέρια φιλούσαν τόσα περισσότερα μάζευαν....
(φωτό Μάνος, Μπενάκειο Μουσείο, είναι στο χωριό της Καρδίτσας Αγία Τριάδα)


1959 Ιτέα Kαρδίτσας....
Πίσω διακρίνεται η μαγούλα με τις ακακίες, ο δρόμος που βρίσκεται η παρέα είναι το σημερινό στενό από τον φούρνο. Πάνω δεξιά είναι το σπίτι (το οποίο υπάρχει ακόμη) του Νικήστρατου Ζιάκα. Στη φωτογραφία διακρίνονται από αριστερά:ο κύριος με το ταψί (αντί για ντέφι) είναι ο Μακρής Γεώργιος (Ζάντζας), ντυμένος αρκούδα ο Γιώργος Αναστασίου (Τσιτάκιας), όρθιος και ντυμένος γυναίκα Γιώργος Ντάλλας (Τζώρτζης) και δεξιά τους ο Δήμος Παπαθανασίου (Τσιούνας).


1958. Ιτέα...μια νοσταλγική εικόνα του χωριού σπίτια πλίθινα, η νιπτήρα κρεμασμένη στον τοίχο, η μάνα μαντηλοφορεμένη και απασχολημένη δίπλα της η καλαθαριά πιο πέρα όλο καμάρι ο μικρός μιμείται και ποζάρει σαν τον πατέρα του.....


Μια βουκολική εικόνα της παλιάς Καραγκούνικης καθημερινότητας, κατά την επιστροφή από το χωράφι, λίγο πριν από το ξέζεμα του κάρρου, το πότισμα και το δέσιμο των ζώων στα παλούκια και το ξαπόσταμα των ανθρώπων από τον κάματο της ημέρας στον κάμπο....


1959 Θεσσαλία....άνθρωποι και ζώα....συνοδοιπόροι στη βροχή...διασχίζοντας το ομιχλώδες Θεσσαλικό τοπίο...τότε που ακόμα οι συγκοινωνίες ήταν στα σπάργανα....


Ίδιασμα ή "διάσιμο του στημονιού"....μια πραγματική ιεροτελεστία εκτυλισόταν στην αυλή του σπιτιού έμπειρες οι ιδιάστρες, έμπηγαν τους πασάλους στη γη, μετρούσαν τις κλωστές σε κεφάλια, υπολόγιζαν τα ζευγάρια στην πινακωτή, τοποθετούσαν κι από ένα κουβάρι, τα οποία χοροπηδούσαν ρυθμικά σε κάθε κίνηση της ιδιάστρας...μια διαδικασία που δεν άφηνε κανέναν αδιαφορο....


1954..Οικοκυρική σχολή "ΣΙΓΓΕΡ" κεντήματος και ραψίματος" στην Ιτέα Καρδίτσας...η εκπαίδευση στα καμποχώρια από την Οικοκυρική Σχολή" απέβλεπε «εις την δημιουργίαν υποδειγματικών οικοκυρών και Ελληνίδων μητέρων με πλήρη επίγνωσιν της κοινωνικής και εθνικής των αποστολής»οι ραπτομηχανές Σιγγερ, έδωσαν τη δυνατότητα σε πολλά κορίτσια να εκπαιδευτούν στην κοπτική - ραπτική και κέντημα,βραβεία στα καλύτερα κεντήματα, πτυχίο και δυνατότητα να φτιάξουν την προίκα τους,αλλά και ένα μεροκάματο κεντώτας κατά παραγγελία τα προικιά για τ΄ανύπαντρα κορίτσια...


1961. Σοφάδες Καρδίτσας....σε ώρα εργασίας, αχθοφόροι κουβαλάνε τα τσουβάλια με το στάρι για άλεσμα για την παρασκευή του σταρένιου αλευριού.....


Τα πρωτοβρόχια στη διψασμένη Θεσσαλική γη έπεσαν μετά από τη μεγάλη ανομβρία του καλοκαιριού...οι Καραγκούνες ξεχύθηκαν στα χωράφια να αυλακιάσουν τo φρεσκοφουσκωμένο χώμα για να φυτέψουν πρώιμα κρεμμύδια και σκόρδα.....


Καραγκούνες στο παζάρι πουλάνε σκόρδα, οι παραδοσιακές θεωρίες και θεραπευτικές ιδιότητες του σκόρδου είναι πολλές, η ζήτηση μεγάλη...



Μεγάλο Σάββατο πρωί...η Καραγκούνα μάνα "ετοιμάζει τα τζιέρια " για την παροδοσιακή νόστιμη μαγειρίτσα...



Μεγάλο Σάββατο πρωί στα Καραγκουνοχώρια, ο πατέρας πήγαινε στο κοπάδι του και διάλεγε το αρνί, το έφερνε στο σπίτι και το έσφαζε στη ρούγα....



Καρδίτσα !!!!! μέσα από την ομίχλη της κατοχής....


Διασίδι και μάζεμμα στο αντί!!! το ίδιασμα ήθελε τεχνίτρα που να ξέρει καλά και καλά τεντωμένο το διασίδι να μαζεύεται σωστά στο αντί. Τέχνη καλή ήθελε και στο μίτωμα, στα μιτάρια και στο χτένι....Μεγάλο εργαλείο ο αργαλειός μα και μεγάλη σκλαβιά για τη γυναίκα...Το κέντισμα είναι γλέντισμα κι η ρόκα το σεργιάνι, μα η τσικρίκα κι ο αργαλειός είναι σκλαβιά μεγάλη.


Τι αναμνήσεις!!!Χρόνια πίσω τότε που αγωνιζόταν για επιβίωση με τα λίγα μεταφορικά μέσα που είχαν...Δύσκολες οι μετακινήσεις να ανταμώσουν συγγενείς από άλλα χωριά...έβρισκαν ευκαιρία τα πανηγύρια στα χωριά να κάνουν επισκέψεις...και όμως αντάμωναν..Σήμερα με τόσα μέσα και χαθήκαμε...μιλάμε στο τηλέφωνο...


Οι φωτό είναι απο το αρχείο της Αννας Κουσιαντζα

Δεν υπάρχουν σχόλια: